4.Aşağıda numaralar ile verilen ifadeleri, harf ile verilen ifadelerle eşleştiriniz.
Cevap:
1.Belirli bir zaman aralığının hareketli gözlem çerçevesinde farklı ölçülmesine denir. (B )
2. Bir cismin durgunken ölçülen boyunun hareketli gözlem çerçevesinde farklı uzunlukta ölçülmesine denir. (C )
3. Kendi içinde çelişkili gözüken hem doğruluğu hem de yanlışlığı kanıtlanabilen düşüncelere verilen addır. (A )
5.Bir astronot ışık hızına yakın, sabit bir hızla hareket eden uzay mekiğinde kolundaki saatle mekik içindeki başka bir saatin aynı zamanı gösterdiğini görür. Dünya’daki merkez ile konuştuğunda oradaki saatlerin daha ileride olduğunu öğrenir.
Mekikteki saatler ile Dünya’daki saatlerin farklı olmasının sebebi nedir? Kısaca açıklayınız.
Cevap:
Mekikteki saatler ile Dünya’daki saatlerin farklı olmasının sebebi, özel görelilik kuramı ile açıklanabilir. Özel görelilik kuramına göre, ışık hızı her referans çerçevesinde sabittir. Bu durumda, hareket eden cisimlerde zamanın daha yavaş aktığı, yani zaman genişlemesi adı verilen bir etki ortaya çıkar. Zaman genişlemesi, ışık hızına yakın hızlarda daha belirgin hale gelir.
Bu örnekte, uzay mekiği ışık hızına yakın bir hızla hareket ettiği için mekikteki saatler daha yavaş işler. Mekikteki astronot, kendi referans çerçevesinde herhangi bir değişiklik olmadığını düşünür ve mekikteki diğer saatlerle aynı zamanı gösterdiğini görür. Ancak Dünya’daki merkez ile konuştuğunda, Dünya’daki saatlerin daha ileride olduğunu fark eder. Bu, Dünya’daki merkezin farklı bir referans çerçevesinde olduğu ve zamanın orada daha hızlı aktığı anlamına gelir.
6.Çekirdek tepkimelerinde etrafa yüksek enerjili fotonlar yayılır. Fotonun kütlesi olmamasına rağmen geride kalan çekirdek kütlesinin azaldığı görülür.
Yukarıdaki olayın kütle-enerji eşdeğerliği ile bir ilişkisi var mıdır? Kısaca açıklayınız.
Cevap: Fotonlar sahip olduğu enerjiden dolayı belli bir kütleye sahiptir. Bu nedenle foton yayınlandıkça çekirdek kütlesi azalır.
