Milliyetçilik, bir ulusun, kendi kendini yönetme, tam bağımsızlık kazanma gibi amaçlarını destekleyen politik, sosyal ve ekonomik bir sistemdir. Milliyetçilik, bir ulusun kültürünü korumayı, ulusal kimliğini geliştirmeyi ve yüceltmeyi hedefler. Milliyetçilik, kendini ulusuna adamak, ulusuna bağlı olmak demektir. Bu da insanları birbirlerine bağlayan bir bağdır. Ulusal semboller, bayraklar, milli marşlar, diller, ulusal hikayeler gibi birçok kültürel öğe de milliyetçilik akımına göre büyük önem arz eder.
Milliyetçilik antik medeniyetlerden beri var olan bir olgudur, ancak modern anlamda milliyetçiliğin doğuşu 18. yüzyılın sonlarına denk gelmektedir. Avrupa’da milliyetçilik Fransız Devrimi (1789) ile başlamıştır. Bazı tarihçiler Amerikan Devrimi’nin de milliyetçiliğin doğuşuna zemin hazırladığını savunmaktadır.
Milliyetçilik kendini farklı ideolojiler, kavramlar ve düşünceler ile ifade edebilir. Örneğin:
-
Vatanseverlik: Vatanını seven ve onun için her türlü fedakarlığı yapmaya hazır olan kişinin duyduğu sevgi ve bağlılıktır.
-
Faşizm: Bir ulusun veya ırkın diğerlerinden üstün olduğunu savunan ve bireysel hakları yok sayan totaliter bir ideolojidir.
-
Nazizm: Alman ırkının diğer ırklardan üstün olduğunu ve Yahudilerin yok edilmesi gerektiğini savunan faşist bir ideolojidir.
-
Şovenizm: Kendi ulusunu veya ırkını aşırı derecede yücelten ve diğerlerini aşağılayan tutum veya davranıştır.
-
Irkçılık: İnsanların ırklara ayrıldığını ve bazı ırkların diğerlerinden üstün olduğunu iddia eden görüştür.
-
Popülizm: Halkın çıkarlarını savunduğunu iddia eden ve elitlere karşı çıkan siyasi bir akımdır.
-
Devletçilik: Devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahale etmesini savunan siyasi bir görüştür.
-
Atatürkçülük: Atatürk’ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti’nin temel ilkelerini benimseyen ve ona bağlı kalan siyasi bir akımdır.
