Devrim, kitle halindeki bir toplumsal hareketin başlatılmasıyla, varolan bir rejimi şiddet kullanımı sonucunda başarıyla yıkarak yeni bir hükümet biçimi oluşturan bir politik değişme sürecidir. Devrim kelimesi reformdan farklıdır. Reform ve revizyon, bir şeyin kademeli olarak, yavaş yavaş ve yasal yollardan değiştirilmesi anlamına gelir. Devrim ise, şok etkisi yaratan köklü değişimler için kullanılır.
Devrimler, insanlık tarihi boyunca farklı süre, yöntem ve azmettirici ideolojilerle ortaya çıkmıştır. Bir devrimin sonucunda kültür, ekonomi ve sosyo-politik kurumlarda köklü değişiklikler gerçekleşir. Devrimler, genellikle otokrasi ve plütokrasilere tepkidir. Neyin devrim olup neyin olmadığı hakkındaki akademik tartışmalar birkaç mesele etrafında şekillenir. En erken devrim araştırmaları Avrupa tarihi’ndeki olayları birincil olarak psikolojik bir çerçevede incelemiştir, ancak daha modern çalışmalar küresel olayları ve sosyoloji ve siyaset bilimi gibi çeşitli sosyal bilimlerin perspektiflerini de dahil eder. Devrim teorileri hakkında çok sayıda birbirine zıt teori mevcuttur.
Devrimler, niteliklerine, devrimcilere ve hedeflerine göre farklı isimler alabilir. Örneğin:
-
Toplumsal devrim: Toplumun temel yapısını ve sınıf ilişkilerini değiştiren devrimdir. Örneğin Fransız Devrimi, Rus Devrimi, Çin Devrimi gibi.
-
Kültürel devrim: Toplumun kültürel değerlerini, normlarını ve kurumlarını değiştiren devrimdir. Örneğin İran Devrimi, Kültür Devrimi gibi.
-
Felsefi devrim: Toplumun dünya görüşünü ve felsefi temellerini değiştiren devrimdir. Örneğin Aydınlanma Devrimi, Bilimsel Devrim gibi.
-
Teknolojik devrim: Toplumun üretim biçimini ve teknolojik gelişmelerini değiştiren devrimdir. Örneğin Sanayi Devrimi, Dijital Devrim gibi.