Parlamenter demokrasi, yürütme organının yasama organının denetiminde olduğu ve halkın seçtiği temsilcilerin kanun yapma yetkisine sahip olduğu bir yönetim sistemidir. Parlamenter demokrasilerde devlet başkanı veya cumhurbaşkanı genellikle sembolik bir rol oynar ve devleti temsil eder. Ülke yönetiminde etkin olan makam başbakandır, yürütme gücü parlamentodan çıkan başbakan ve kabinesi tarafından yürütülür.
Parlamenter demokrasinin özellikleri şunlardır:
-
Güçler ayrılığı: Parlamenter demokrasilerde yürütme, yasama ve yargı organları birbirinden bağımsızdır ve birbirini denetler. Yasama organı kanun yapar, yürütme organı kanunları uygular, yargı organı ise kanunların anayasaya uygunluğunu denetler.
-
Parlamento egemenliği: Parlamenter demokrasilerde parlamento belirleyici üst organdır ve halk tarafından seçilen temsilcilerden oluşur. Parlamento, hükümeti kurar, güvenoyu verir veya geri alır, bütçeyi onaylar, kanun teklifleri sunar ve oylar.
-
Hükümet sorumluluğu: Parlamenter demokrasilerde hükümet, parlamentoya karşı sorumludur ve parlamentonun güvenini kaybederse istifa etmek veya erken seçime gitmek zorundadır. Hükümet ayrıca halka karşı da sorumludur ve düzenli aralıklarla yapılan seçimlerde halkın oylarını almak zorundadır .
-
Çoğulculuk: Parlamenter demokrasilerde genellikle çok partili sistem vardır ve farklı siyasi görüşlerin temsili mümkündür. Çoğunluk partisi veya koalisyon hükümeti kurarken, azınlık partileri de muhalefet rolü oynayarak hükümeti denetler ve alternatif politikalar sunar .
