Millî İktisat Politikası, Ziya Gökalp tarafından tasavvur edilen ve birbirini takip eden Osmanlı ve Türk hükûmetleri tarafından yürütülen, yerli Hristiyan burjuvazinin sistematik olarak mülksüzleştirilmesini ve onların yerine Müslüman Türklerin geçmesini, ayrıca Hristiyanların mülkiyetindeki mülklerin büyük çapta müsaderesini ve yeniden dağıtımını içeren ekonomik bir plandır.
Millî İktisat Politikasının uygulanma amaçları şunlardır:
-
Osmanlı Devleti’nin 1875 yılında ilan ettiği moratoryum ile borçlarını ödeyemeyeceğini açıklaması ve alacaklı devletlerle Düyun-u Umumiye İdaresi’ni kurması sonucu, devletin önemli gelir kaynaklarının yabancıların kontrolüne geçmesini önlemek.
-
Osmanlı Devleti’nin 1883 yılında Fransız Reji şirketi ile yaptığı anlaşma gereği tütün üretimi, tüketimi ve ticaretinin denetimini bu şirkete bırakması sonucu, tütün tarımında yaşanan sorunları çözmek ve tütün gelirlerinden pay almak.
-
Osmanlı Devleti’nin 1914 yılında I. Dünya Savaşı’na girmesi sonucu, savaşın getirdiği ekonomik zorluklarla başa çıkmak ve savunma harcamalarını karşılamak.
-
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1923 yılında kurulması sonucu, yeni devletin ekonomik bağımsızlığını sağlamak ve millî bir sanayileşme hamlesi başlatmak.
-
Türkiye Cumhuriyeti’nin 1929 yılında yaşanan Büyük Buhrandan etkilenmesi sonucu, dış ticarette yaşanan daralmayı telafi etmek ve ithal ikameci bir kalkınma modeli izlemek.
