İskan siyaseti, Osmanlı Devleti’nin fethettiği bölgeleri Türkleştirmek ve İslamlaştırmak amacıyla uyguladığı bir politikadır.
İskan siyasetinin özellikleri şunlardır:
-
Fethedilen yerlere Anadolu’dan Türkler yerleştirilmiştir.
-
Fethedilen yerlere cami, medrese, hastane gibi yapılar inşa edilerek bölgeye Türk-İslam kimliği kazandırılmıştır.
-
Fethedilen yerdeki yerel halka hoşgörülü davranılmış, inançlarına saygı gösterilmiş ve onların Osmanlı’ya bağlılıkları sağlanmıştır.
-
Fethedilen yerlerin siyasal, askeri ve sosyal yönden güvenliği sağlanmıştır.
-
Yapılacak olan fetihlerin kolaylığı sağlanmıştır.
-
Daha düzenli ve yerleşik bir düzen oluşturulmuştur.
İskan siyasetinin sonuçları ise şunlardır:
-
Anadolu’daki bazı Türkler yurtlarından edildiği gerekçesiyle isyan etmiştir.
-
Balkanlarda Türk nüfusu artmış, Türk kültürü yayılmıştır.
-
Anadolu’da anlaşmazlık içinde olan ailelerden bir kısmı göçmen olarak Rumeli’ye yerleştirilmiştir; bu sayede iç çatışmalar engellenmiştir.
-
Dervişler ve şeyhler, orada bulunan yerel halka tekke ve zaviyeler aracığıyla İslamiyet’i yaymıştır.
-
Şehirlere, birtakım mimari eserler bırakılmıştır. Devlet, bu eserler sayesinde fethedilen bölgelerde kalıcılığı sağlamıştır.
