Osman Gazi’nin kişiliği, siyasi ve askeri yetenekleri, kurduğu ittifaklar ve fırsatları değerlendirmesi gibi unsurlara bağlı olabilir. Ancak genel olarak şu noktalar söylenebilir:
-
Osman Gazi, babası Ertuğrul Gazi’den devraldığı Söğüt ve Domaniç’teki uç beyliğini genişletmek için Bizans topraklarına yönelmiştir. Bizans İmparatorluğu’nun zayıflaması ve iç karışıklıkları Osman Gazi’ye fethetme imkânı vermiştir. Osman Gazi, Bilecik, Yenişehir, İnegöl, Yarhisar, Karacahisar gibi önemli kaleleri ele geçirmiş ve Bizans’ın Anadolu’daki son direniş noktası olan İznik’i kuşatmıştır.
-
Osman Gazi, Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılması ve Moğol istilası sonucu ortaya çıkan siyasi boşluktan yararlanmıştır. Moğol baskısından kaçan Türkmen topluluklarını beyliğine sığınmaya teşvik etmiş ve onlara toprak vererek nüfusunu ve askerî gücünü arttırmıştır. Ayrıca Anadolu Selçuklu Sultanı II. Gıyaseddin Mesud’un kendisine tabl ve bayrak göndererek sembolik olarak bağımsızlığını tanıdığı iddia edilmektedir.
-
Osman Gazi, Ahi’lerden olan Şeyh Edebali’nin kızı Mâlhun Hatun ile evlenerek Ahi teşkilatı ile ittifak kurmuştur . Ahi teşkilatı Anadolu’da sosyal, ekonomik ve kültürel hayatın önemli bir unsuru idi . Bu ittifak sayesinde Osman Gazi hem Ahi’lerin desteğini kazanmış hem de beyliğinin ticari gelişimine katkı sağlamıştır .
-
Osman Gazi, beyliğinin kurumsallaşmasına önem vermiştir . Beyliğinin sınırlarını genişletirken aynı zamanda adaletli bir yönetim anlayışını benimsemiştir . Beyliğinin idari yapısını düzenlemiş, alp unvanlı kumandanlar yetiştirmiş, divan teşkilatını oluşturmuş ve ilk para basımını gerçekleştirmiştir .
