Metinden yola çıkarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Roma Takvimi
Roma kronolojisi, kentin kuruluşunun temel alındığı geleneksel tarihe dayanır. MÖ 750 yılı uzun süre takvim başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Sonraki bütün tarihler kentin kuruluşundan itibaren hesaplanmıştır. Romada yılın tarihinden farklı olarak o yılın konsülünün adına bağlı başka bir sistem de kullanılmıştır. Mevcut takvimin işlemez hâle geldiğini fark eden Sezar olmuştur. Eski Roma yılı 10 aya bölünmüş 304 günden ibarettir. Fazladan Janiarius ve Februarius, geçici önlem olarak türetilmiştir. Sezar’ın üçüncü konsüllüğü ve Augustus Dönemi’nde yapılan düzenlemelerle 365 1/4 günlük Julian yılı uygulamaya konulmuş ve takvim 1582 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.
Norman DAVİES, Avrupa Tarihi, İmge Kitabevi, s. 176-177
Hicrî Takvim
Peygamberimiz Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicretini başlangıç kabul eden ve Ay’ın Dünya çevresinde dolanımını esas alan bir takvim sistemidir. Bir yıl 354 gündür ve on iki aydan oluşur. Kameri aylara göre ilk defa tarihi başlatan Halife Hz. Ömer’dir. Hz. Ömer zamanında (hicrî 17) alınan bir kararla hicretin olduğu sene hicrî takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Hicrî takvim, Osmanlı Devleti’nde de kullanılmış ancak mart ayını yılbaşı kabul eden bir mali takvim de XVII. yüzyılın son çeyreğinde kullanılmaya başlamıştır.
Yavuz UNAT, İslâmda ve Türklerde Zaman ve Takvim, Acedemia.edu.
1- Size göre takvimlerin oluşturulmasında geçerli olan ilkeler nelerdir?
Cevap:
Takvimlerin oluşturulmasında geçerli olan ilkeler şunlar olabilir:
-
Başlangıç noktası: Takvimin başladığı tarihi belirleyen bir olay veya dönem. Örneğin, Hicrî takvimde Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (sav) Mekke’den Medine’ye hicreti başlangıç noktası olarak kabul edilmiştir.
-
Yıl sistemi: Takvimin yılı nasıl tanımladığı ve ölçtüğü sistem. Örneğin, Roma takviminde yıl 10 aya bölünmüş 304 günden ibarettir. Julian takviminde ise yıl 365 1/4 günlük olarak hesaplanmıştır.
-
Yıllar ve isimlendirilmeleri: Takvimdeki yıllara verilen adlar veya numaralar. Örneğin, Roma takviminde yıllar kentin kuruluşundan itibaren veya o yılın konsülünün adına göre hesaplanmıştır.
-
Aylar: Takvimdeki yılın bölümleri. Örneğin, Hicrî takvimde bir yıl 12 aydan oluşur ve ayın Dünya çevresinde dolanımını esas alır.
-
Günler: Takvimdeki ayın bölümleri. Örneğin, Julian takviminde bir ay 28-31 gün arasında değişir ve Güneş’in Dünya çevresinde dolanımını esas alır.
-
Günlerin başlangıcı: Takvimdeki günün ne zaman başladığı ve bittiği. Örneğin, İslam takviminde gün akşam ezanından akşam ezanına kadar sürer.
Takvimlerin oluşturulmasında geçerli olan diğer ilkeler ise yönetimin kolaylaşması, mali hesaplar, vergilerin toplanması, dini günler vb. olabilir.
2- Zamanın ölçülmesi yaşantınızı nasıl etkilemektedir? Açıklayınız.
Cevap:
Zamanın ölçülmesi yaşantımı birçok yönden etkilemektedir.
Örneğin:
-
Zamanın ölçülmesi sayesinde günlük planlarımı yapabiliyor, işlerimi zamanında bitirebiliyor ve randevularıma yetişebiliyorum.
-
Zamanın ölçülmesi sayesinde doğum günlerimi, tatillerimi, kutsal günlerimi ve bayramlarımı kutlayabiliyor, anma törenlerine katılabiliyor ve önemli olayları hatırlayabiliyorum.
-
Zamanın ölçülmesi sayesinde mevsimleri, ayları ve günleri takip edebiliyor, doğanın değişimini gözlemleyebiliyor ve uygun giysileri seçebiliyorum.
-
Zamanın ölçülmesi sayesinde tarihi olayları kronolojik olarak sıralayabiliyor, geçmişten dersler çıkarabiliyor ve geleceğe yönelik tahminler yapabiliyorum.
3. Takvimlerdeki temel özellikleri (başlangıç, yıl, gün başlangıcı vb.) göz önüne alarak ya da kendi ölçütlerinize göre özgün bir takvim tasarlayınız.
Cevap:
Özgün bir takvim tasarlamak için bunları yapabiliriz:
-
Başlangıç noktası: Takvimin başladığı tarih olarak 2020 yılını seçiyorum. Çünkü bu yıl Covid-19 pandemisinin başladığı ve dünyayı derinden etkilediği bir yıl oldu. Bu yıl yeni bir çağın başlangıcı olarak kabul edilebilir.
-
Yıl sistemi: Takvimin yılı 365 gün olarak tanımlıyorum. Ancak her dört yılda bir Şubat ayına bir gün ekleyerek artık yıl uygulamasını yapıyorum. Böylece Güneş’in Dünya çevresinde dolanımını daha doğru ölçebiliyorum.
-
Yıllar ve isimlendirilmeleri: Takvimdeki yıllara 2020’den başlayarak sırasıyla A, B, C, … Z harflerini veriyorum. Z harfine ulaştığımda ise AA, AB, AC, … şeklinde devam ediyorum. Böylece yılları daha kısa ve kolay hatırlayabiliyorum.
-
Aylar: Takvimdeki yılın 12 aya bölünmesini koruyorum. Ancak aylara Ocak, Şubat, Mart gibi isimler yerine 1, 2, 3 gibi numaralar veriyorum. Böylece ayları daha basit ve mantıklı şekilde ifade edebiliyorum.
-
Günler: Takvimdeki ayın 28-31 gün arasında değişmesini koruyorum. Ancak günleri Pazartesi, Salı, Çarşamba gibi isimler yerine 1, 2, 3 gibi numaralar veriyorum. Böylece günleri daha net ve anlaşılır şekilde belirtebiliyorum.
-
Günlerin başlangıcı: Takvimdeki günün saat 00:00’da başlayıp saat 23:59’da bittiğini varsayıyorum. Böylece günün ortasında değil de başında veya sonunda yeni bir güne geçiş yapabiliyorum.
Bu takvimi kullanarak bugünün tarihi şöyle olurdu: A/5/3
