1.Duvar Kadranının icat edildiği dönemde günlük yaşama sağladığı kolaylıklar neler olabilir? Açıklayınız.
Cevap:
Duvar Kadranı, güneşin ve gezegenlerin yüksekliklerini ve enlemlerini ölçmeye yarayan bir astronomik alettir. İslam dünyasında bilinen en eski duvar kadranı 5 m. yarıçapında olup milattan sonra IX. yüzyılda Şam’da kullanılmıştır.
Duvar Kadranının icat edildiği dönemde günlük yaşama sağladığı kolaylıklar şunlar olabilir:
-
Güneşin doğuş ve batış saatlerini belirlemek
-
Namaz vakitlerini hesaplamak
-
Takvim yapmak
-
Yıldız haritaları çizmek
-
Coğrafi konumları saptamak
2.Takvim ve astronomi ilişkisi hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Cevap:
Takvim ve astronomi ilişkisi hakkında şunları söylenebilir:
-
Takvim ve astronomi arasındaki ilişki doğrudandır. Önceleri insan, dini bayramlarını kutlamak için zamanı paylaşma ve esas olarak tarımsal ve ticari faaliyetlerinin zamanını bilme ihtiyacı hissetti.
-
Gök cisimlerinin, Güneş’in, Ay’ın hareketlerinin, konumlarının gözlenmesi, periyotların çok hassas olarak belirlenmesi ve hesaplanması takvimin yapılmasını sağlamıştır.
-
Farklı kültürler farklı takvimler geliştirmişlerdir. Örneğin, Çin, Yahudi, Hint ve İslam gibi birçok takvim Ay’ın evrelerine dayanmaktadır. Miladi takvim ise Güneş’in yörüngesine dayanmaktadır.
-
Takvimin oluşturulmasında yıldızların da önemli bir rolü olmuştur. Yıldızların hareketleri mevsimleri, ekim ve hasat zamanlarını, yönleri belirlemeyi kolaylaştırmıştır. Ayrıca yıldızlar dini ve kültürel anlamlar da taşımıştır.
3.) Uluğ Beyi’n astronomi çalışmalarının ve “Zic-i Uluğ Bey” adlı eserinin, günümüz uzay biliminin gelişmesine katkılarını yorumlayınız.
Cevap:
Uluğ Bey’in astronomi çalışmalarının ve “Zic-i Uluğ Bey” adlı eserinin, günümüz uzay biliminin gelişmesine katkılarını şöyle yorumlayabiliriz:
-
Uluğ Bey, Semerkant’ta gözlem evi ve rasathane kurmuş ve burada 30 yıl boyunca hassas gözlemler yapmıştır. Bu gözlemler sonucunda, dönemin en önemli eserlerinden biri olan Uluğ Bey Zic’i hazırlamıştır.
-
Uluğ Bey Zic’i, 1018 yıldızın konumunu ve parlaklığını içeren bir yıldız kataloğudur. Ayrıca Güneş, Ay ve gezegenlerin hareketlerini de hesaplamıştır. Bu hesaplamalarda çok az hata payıyla bir yılın 365 gün 6 saat olduğunu bulmuştur.
-
Uluğ Bey Zic’i, 17. yüzyıla kadar yazılmış olan astronomi kataloglarının en mükemmeliydi ve bu yüzyıla kadar hem Doğu’da hem Batı’da konumsal astronominin temel kitabı olarak kullanılmıştır. Eserde yer alan kimi hassas hesaplamalar sonucunda bulunan değerler bugünün yüksek teknolojik imkanlarıyla ulaşıldı değerlere şaşırtıcı derecede yakındır.
-
Uluğ Bey’in himayesinde oluşan bilimsel birikim Osmanlı Bilim Dünyası ve Batı bilim dünyasını 17. yy a kadar etkilemiştir. Uluğ Bey Medresesi ve Gözlemevinde çalışma imkanı bulan Kadızade-i Rumi ve Ali Kuşçu, eserleri ve yetiştirdikten talebeleri vasıtasıyla Osmanlı bilim dünyasını şekillendiren bilim adamlarıdır.
