Kitlesel Göçler
Kıtlık ve kuraklık, doğal afetler, salgın hastalıklar, savaşlar, siyasi krizler ve iklim koşullarının değişikliği gibi birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkan göçler, insanlık tarihinin başından günümüze kadar var olmuştur. Bazen bu olaylar üst üste gelir ve büyük çaplı kitlesel göçlerin yaşanmasına neden olur. Kitlesel göçler, yeryüzünde genellikle ekonominin güçlü olduğu ve siyasi istikrarın görece sağlandığı bölgelere doğru gerçekleşir. Bu göçler sonucunda birçok şey eskisi gibi olmaz ve ülkelerin tarihinde köklü değişimler görülür.
Ege Göçleri
Bilinen tarihin ilk büyük kitlesel göçleri olarak kabul edilir. MÖ 13. yüzyılın sonları ile MÖ 12. yüzyılın başları arasında gerçekleştiği düşünülmektedir. Birden fazla aşamada gerçekleşen uzun süreli göçlerdir. Doğu Avrupa ve Balkanlar üzerinden Anadolu, Mezopotamya ve Mısır coğrafyasına doğru gerçekleşmiştir. Bu göçlerin başta ekonomik sıkıntılar, kıtlık ve kavimler arası mücadeleler gibi nedenleri olduğu bilinmektedir. Anadolu, Mezopotamya ve Mısırdaki bereket ve zenginlik ile siyasi istikrar göç eden kavimleri cezbetmiştir.
1.Ege Göçleri ile günümüzde yaşanan göçlerin nedenleri arasında nasıl bir ilişki kurulabilir?
-
Cevap: Ege Göçleri, MÖ. 12. yüzyılda Dorlar’ın Yunanistan’a saldırıları sonucu Yunanistan’daki toplumların Batı Anadolu’ya göç etmesi olarak tanımlanır. Bu göçlerin nedeni tam olarak bilinmese de, ekonomik refah arayışı, nüfus artışı ve Balkanlar’dan gelen baskı gibi faktörler rol oynamıştır. Günümüzde yaşanan göçler de benzer şekilde ekonomik fırsatlar, siyasi istikrarsızlık ve askeri çatışmalar gibi sebeplerle gerçekleşmektedir. Örneğin Suriye’deki iç savaş nedeniyle milyonlarca insan komşu ülkelere veya Avrupa’ya göç etmiştir. Bu göçler hem kaynak ülkelerde hem de hedef ülkelerde sosyal, kültürel ve siyasi etkiler yaratmaktadır. Dolayısıyla Ege Göçleri ile günümüzde yaşanan göçler arasında tarihsel bir paralellik söz konusudur.
2.Göç hareketlerinin göç alan ülkeler üzerinde ne tür etkileri olabilir? Tartışınız.
-
Cevap: Göç hareketlerinin göç alan ülkeler üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri olabilir.
Olumlu etkiler arasında şunlar sayılabilir:
-
Göç edilen yerde ekonomik, sosyal ve kültürel etkileşimin artması
-
Göç edilen yerdeki iş gücü ihtiyacının karşılanması
-
Göç edilen yerdeki ekonomik kalkınmanın hızlanması
-
Kız çocuklarının eğitime katılımının artması
-
Göç ile gelen vatandaşın kendisi ile birlikte döviz ve bilgi birikimlerini getirmesi
Olumsuz etkiler arasında ise şunlar bulunabilir:
-
Göç eden yerde nüfusun azalması ve yaşlı nüfusun artması
-
Göç eden yerdeki tarım ve hayvancılığın gerilemesi
-
Göç edilen yerde sosyal uyum sorunları ve ayrımcılık yaşanması
-
Göç edilen yerde kayıt dışı ekonominin büyümesi ve vergi kaybı
-
Göç edilen yerde suç oranlarının yükselmesi ve güvenlik sorunları
Göç hareketlerinin Türkiye’ye sosyo-ekonomik etkisi ise son yıllarda özellikle Suriye’den gelen mültecilerle birlikte artmıştır. Türkiye, 2011 yılından bu yana yaklaşık 3,6 milyon Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapmaktadır. Bu durum Türkiye’nin hem göç veren hem de göç alan bir ülke konumuna gelmesine neden olmuştur. Türkiye’nin göç politikaları ise bu süreçte hem ulusal hem de uluslararası düzeyde gelişim göstermiştir. Türkiye, 2013 yılında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nu çıkarmış, 2016 yılında ise AB ile mülteciler konusunda bir mutabakat imzalamıştır. Bu politikaların amacı hem mültecilerin korunmasını sağlamak hem de göç hareketlerinin olumsuz etkilerini azaltmak olarak özetlenebilir.
3- Göç olgusunu “Geçmiş, geleceğe suyun suya benzemesi gibi benzer.” sözü bağlamında yorumlayınız.
-
Cevap: Bu sözü göç olgusuna uygulamak için, geçmişte ve gelecekte yaşanan göç hareketlerinin benzer nedenlerden ve sonuçlardan kaynaklandığını varsaymak gerekir. Bu varsayımın bir kısmı doğru olabilir. Örneğin, geçmişte ve gelecekte insanlar ekonomik refah, siyasi özgürlük, güvenlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için göç etmişlerdir veya edeceklerdir. Ayrıca, göç hareketleri hem göç eden hem de göç edilen toplumlar üzerinde ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi etkiler yaratmıştır veya yaratacaktır. Bu anlamda, suyun suya benzemesi gibi bir benzerlik söz konusu olabilir.
Ancak bu sözü göç olgusuna uygulamak için, geçmişte ve gelecekte yaşanan göç hareketlerinin farklı koşullar altında gerçekleşmediğini veya farklı özellikler taşımadığını da varsaymak gerekir. Bu varsayım ise tam olarak doğru değildir. Örneğin, geçmişte ve gelecekte insanların göç etme biçimleri, yöntemleri, hedefleri ve ölçekleri farklılık göstermiştir veya gösterecektir. Ayrıca, göç hareketleri hem göç eden hem de göç edilen toplumlar üzerinde farklı tepkilere, tutumlara, politikalara ve uyum süreçlerine neden olmuştur veya olacaktır. Bu anlamda, suyun suya benzemesi gibi bir benzerlikten çok bir farklılık söz konusu olabilir.
Dolayısıyla, bu sözü göç olgusuna uygulamak için hem doğru hem de yanlış yönleri olduğunu söyleyebiliriz. Göç hareketlerinin temel nedenleri ve sonuçları açısından bir benzerlik vardır ancak ayrıntılı koşulları ve özellikleri açısından bir farklılık da vardır. Bu nedenle, bu sözü göç olgusuna uygularken dikkatli olmak ve genelleme yapmamak gerekir.
