Biruni’nin düşüncesinin İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesindeki etkileri şunlardır:
-
Bilimsel araştırmalara yeni bir yöntem getirmiştir. Biruni, öncekilerin başarılarını minnettarlıkla karşılamakla birlikte onların yanlışlarını ürkmeden düzeltmiş, kendisine gerçek olarak görüneni de gelecek kuşaklara emanet etmiştir. Bu şekilde hem geçmiş bilginin eleştirel bir şekilde değerlendirilmesini hem de yeni bilginin üretilmesini sağlamıştır. Biruni, bilimsel çalışmalarında gözlem, deney, hesaplama ve karşılaştırma gibi yöntemleri kullanmış, farklı kaynaklardan yararlanmış ve sonuçlarını objektif bir şekilde sunmuştur.
-
Farklı bilim dallarında önemli eserler vermiştir. Biruni, astronomi, matematik, fizik, tıp, coğrafya, tarih ve dinler tarihi başta olmak üzere çeşitli alanlarda eserler yazmıştır. Bu eserlerde hem kendi yaptığı çalışmaları hem de önceki ve çağdaşı bilim insanlarının görüşlerini aktarmıştır. Biruni’nin eserleri İslam kültür ve medeniyetinin zenginliğini göstermekle kalmamış, aynı zamanda batı dünyasına da ulaşarak orada da etkili olmuştur.
-
Farklı kültür ve dinlere saygılı bir yaklaşım sergilemiştir. Biruni, İslam dışındaki kültür ve dinleri de araştırmış ve onları anlamaya çalışmıştır. Özellikle Hindistan’a yaptığı seyahatlerde Hint kültürü ve dinleriyle ilgili çok sayıda bilgi toplamış ve bunları Hindistan Tarihi adlı eserinde derlemiştir. Biruni, farklı kültür ve dinleri yermek veya övmek yerine onları olduğu gibi tanıtmaya çalışmıştır. Bu şekilde İslam kültür ve medeniyetinin hoşgörülü ve evrensel yönünü ortaya koymuştur.
