Siyasetname, devlet yönetimine dair eserlerin ortak adıdır. Bu eserlerde hükümdarın sahip olması gereken nitelikler, saltanatın koşulları ve kuralları anlatılır. Siyasetname’ye göre hükümdarlarda aranan özellikler şunlardır:
-
Adaletli olmalı: Hükümdar, halka ve devlet görevlilerine karşı adaletli davranmalı, zulüm ve haksızlıktan kaçınmalı, mazlumun hakkını vermelidir.
-
Bilgili olmalı: Hükümdar, dinî, siyasî, askerî ve idarî konularda bilgili olmalı, ilim öğrenmeye ve öğretmeye önem vermelidir.
-
Dindar olmalı: Hükümdar, Allah’a ve Peygamber’e bağlı olmalı, ibadetlerini yerine getirmeli, dini emir ve yasaklara uymalıdır.
-
Ferasetli olmalı: Hükümdar, akıllı, zeki ve basiretli olmalı, olayları doğru değerlendirmeli, geleceği öngörebilmelidir.
-
Cömert olmalı: Hükümdar, cömert ve eli açık olmalı, halkın ihtiyaçlarını karşılamalı, fakir ve muhtaçlara yardım etmelidir.
-
İthiyatlı olmalı: Hükümdar, tedbirli ve dikkatli olmalı, devlet işlerinde acele etmemeli, danışmanlarına güvenmeli ve istişare etmelidir.
-
Zulmü engelleyen olmalı: Hükümdar, zulmün her türlüsüne karşı durmalı, zalimleri cezalandırmalı, adaleti sağlamak için divan-ı mezalime oturmalıdır.
