Sayfa 106 Cevapları
Hangi bilim insanlarının isimlerini biliyorsunuz? Bu bilim insanlarının yaptığı çalışmaların insanlığa katkıları nelerdir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap:
Bilim insanları, evrene ilişkin olgulara ve değişkenlere yönelik bilimsel veri elde etme yöntemlerini kullanarak sistematik bir şekilde bilgi elde etmeye çalışan kişilerdir. Bilim insanları, fiziksel, matematiksel ve sosyal alanlar da dâhil olmak üzere bilimin tüm alanlarında araştırmalar yaparlar. Bilim insanlarının yaptığı çalışmalar, insanlığın bilgisini, teknolojisini, sağlığını ve refahını arttırmada büyük rol oynamıştır.
Bilim insanlarının isimlerini bilmek, onların çalışmalarını takdir etmek ve ilham almak için önemlidir. Türk bilim insanları listesi, kayda değer Türk mucit, bilgin, kâşif ve bilim insanlarının isim ve uzmanlık alanlarını içermektedir. Bu listeden bazı örnekler şunlardır:
-
Ali Kuşçu — astronom, matematikçi ve dil bilimci (1403–1474). Astronomi ve matematik alanında önemli eserler yazmış, trigonometri ve cebir konularında katkılarda bulunmuştur. Ay’daki bir kratere onun adı verilmiştir.
-
El Cezeri — mühendis, mucit ve mekanikçi (1136–1206). Otomatik makineler, saatler, hidrolik sistemler, robotlar ve optik aletler tasarlamış ve inşa etmiştir. Mekanik mühendisliğin babası olarak kabul edilir.
-
Cahit Arf — matematikçi (1910–1997). Sayı teorisi, cebir ve geometri alanlarında çalışmış, Arf değişmezi, Arf halkaları, Arf kapanışı gibi kavramları ortaya atmıştır. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) kurucularındandır.
-
Aziz Sancar — biyokimyager ve moleküler biyolog (d. 1946). DNA onarımı mekanizmalarını aydınlatmış, kanser tedavisinde kullanılan cisplatin ilacının etkisini açıklamıştır. 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır.
Dünyanın çeşitli yerlerinde ise binlerce bilim insanı bulunmaktadır. Bu bilim insanları, farklı kıtalarda, ülkelerde, kültürlerde ve coğrafyalarda yer almakta ve insanlığın ortak mirasının zenginliğini göstermektedir. Dünyadaki bazı bilim insanları şunlardır:
-
Isaac Newton — fizikçi, matematikçi ve filozof (1643–1727). Klasik mekaniğin kurucusu, evrensel kütleçekimi yasasını formüle etmiş, optik alanında çalışmalar yapmıştır. Calculus’u geliştirmiş veya icat etmiştir.
-
Marie Curie — fizikçi ve kimyager (1867–1934). Radyoaktivite fenomenini keşfetmiş, polonyum ve radyum elementlerini izole etmiştir. Radyasyonun tıbbi uygulamalarını geliştirmiştir. Fizik ve kimya alanlarında Nobel Ödülü kazanan ilk kadındır.
-
Albert Einstein — fizikçi (1879–1955). Özel ve genel görelilik teorilerini ortaya atmış, kütlenin enerjiye dönüşümünü ifade eden E=mc^2 formülünü bulmuştur. Kuantum mekaniği ve kozmoloji alanlarında da katkılarda bulunmuştur. 1921 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştır.
-
Charles Darwin — doğa bilimci (1809–1882). Evrim teorisini geliştirmiş, türlerin doğal seçilim yoluyla değiştiğini ileri sürmüştür. Türlerin Kökeni ve İnsanın Türeyişi adlı eserleriyle biyoloji biliminin temellerini atmıştır.
Özlü Sözleri Yorumlayalım
Aşağıdaki söz size neler çağrıştırmaktadır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
“İhtiyaç, bütün icatların anasıdır.”
Cevap:
Bu söz, bana insanlığın tarihi boyunca karşılaştığı zorlukları aşmak için nasıl yaratıcı ve yenilikçi çözümler ürettiğini hatırlatıyor. Bu söz, aynı zamanda, icatların sadece merak veya ilham sonucu değil, aynı zamanda hayatta kalma veya gelişme gibi acil ihtiyaçlar sonucu da ortaya çıktığını vurguluyor. Bu sözün doğruluğunu, özellikle Covid-19 salgınıyla geçen 2020 yılında dünyayı değiştirecek pek çok icat ve buluşun gerçekleştiğini gözlemleyerek anlayabiliriz. Bu icat ve buluşlar arasında 2000 fahrenhayt ısı elde eden güneş panelleri, hidrojenle çalışan uçak, bitkisel domuz eti gibi örnekler var. Bu söz, bana aynı zamanda, Türkiye’nin savunma sanayisindeki başarısını da çağrıştırıyor. Sözde müttefik ABD’nin terör tehditleri karşısında bize verdiği sözleri tutmaması, Türkiye’yi kendi endüstrisini kurmaya zorladı. Bugün Türkiye, savunma sanayisinde yerli ve milli teknolojileriyle dünyada sayılı ülkeler arasında yer alıyor.
Sayfa 107 Cevapları
Buluş yapan kişilerden veya bilim insanlarından birinin hayatını araştırınız. Araştırdığınız kişinin özelliklerinin neler olduğunu defterinize yazınız. Birbirinden farklı dönemlerde buluş yapan kişilerin veya bilim insanlarının ortak özelliklerini belirlemeye çalışınız. Araştırma sonucunda elde ettiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Leonardo Da Vinci (1452 – 1519) İtalyan ünlü sanatçı, ressam ve Rönesans adamıdır. Da Vinci birçok bilimsel buluş, yöntem ve icat yapmıştır. Leonardo Da Vinci yaşadığı zamanın çok ötesinde olan çizimleri ve icatları o günün imkanları dolayısı ile gerçekleştirilememiştir.
Tüm bilim adamlarının ortak özellikleri arasında hayal dünyaları geniş, meraklı, çalışkan, umutsuzluğa kapılmayan, disiplinli çalışmaları vardır.
Sayfa 109 Cevapları
Okuduklarınızdan yararlanarak aşağıdaki sorunun cevabını defterinize yazınız. Yazdıklarınızı sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.
Albert Einstein, Isaac Newton ve Prof. Dr. Aziz Sancar’ın ortak özellikleri nelerdir?
Cevap:
Albert Einstein, Isaac Newton ve Prof. Dr. Aziz Sancar, bilim tarihinin en önemli isimlerinden üçüdür. Bu bilim insanlarının ortak özellikleri şunlardır:
-
Bilim insanı olmaları. Bu üç bilim insanı da bilimsel yöntemi kullanarak evrenin sırlarını çözmeye çalışmış, bilime katkı sağlamış ve bilimsel topluluğun saygısını kazanmıştır.
-
Matematik ve fizik alanında çalışmalar yapmış olmaları. Bu üç bilim insanı da matematik ve fizik alanlarında önemli teoriler geliştirmiş, deneyler yapmış ve formüller bulmuştur. Örneğin, Einstein görelilik teorisini, Newton kütleçekimi yasasını, Sancar ise DNA onarım mekanizmasını ortaya koymuştur.
-
Ödül kazanmış olmaları. Bu üç bilim insanı da yaptıkları çalışmaların değerini gören kurumlar tarafından ödüllendirilmiştir. Örneğin, Einstein 1921 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü, Newton 1705 yılında İngiltere Kraliyet Nişanı’nı, Sancar ise 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır.
-
Yenilikçi olmaları. Bu üç bilim insanı da kendi zamanlarının ötesinde düşünerek, bilimin gelişmesine yol açan yeni fikirler ortaya atmıştır. Örneğin, Einstein zaman ve mekan kavramlarını değiştiren görelilik teorisini, Newton klasik mekaniğin temellerini atan hareket yasalarını, Sancar ise kanser tedavisinde kullanılan cisplatin ilacının etkisini açıklayan çalışmalar yapmıştır.
-
Öğrenmeye açık olmaları. Bu üç bilim insanı da hayatları boyunca öğrenmeye devam etmiş, farklı alanlarda da ilgi ve yetenek göstermiştir. Örneğin, Einstein felsefe ve müzikle ilgilenmiş, Newton kimya ve teolojiyle uğraşmış, Sancar ise futbol ve tarihle yakından ilgilenmiştir.
Aşağıda verilen özellikleri inceleyiniz. Buluş yapanlara ve bilim insanlarına ait olan ortak özellikleri tespit ederek işaretleyiniz.
Cevap:
