Traverten, kalsiyum karbonat (CaCO3) bileşimindeki kimyasal tortul kayaçlardır. Yer altı sularının içlerinde bulunan kalsiyum karbonatın belirli koşullar altında çökmesiyle meydana gelirler. Bu koşullar; buharlaşma, suyun içerdiği karbondioksit (CO2) miktarının azalması, suyun üzerindeki basıncın azalması gibi koşullardır.
Travertenler, beyaz, ten rengi, krem rengi ve paslı renklerde olabilirler. Genellikle lifli veya konsantrik bir görünüme sahiptirler. Kaplıcalar tarafından biriken bir kalker biçimidirler. Bir kaplıca ağzında veya kireçtaşı mağarasında kalsiyum karbonatın hızlı çökeltilmesi işlemiyle oluşurlar.
Traverten oluşumu yer yüzeyinde olabileceği gibi yer altında, mağara ve galeri gibi doğal boşluklarda da olabilir. Çökelmenin yavaş olması travertenlerin kristalli, yoğun, sert ve dayanıklı, hızlı olması ise yumuşak, sünger gibi gözenekli, nispeten hafif ve dayanaksız olmalarına yol açar.
Travertenler aynı zamanda mermerle birlikte kullanılan bir yapı malzemesidir. Türkiye’de Denizli, Bucak - Burdur, Mut - Mersin, Sivas gibi birçok bölgesinde traverten ocakları işletilmektedir. Travertenler hem doğal güzellikleri hem de ekonomik değerleri ile dikkat çeker.
Dünyadaki en güzel traverten örneklerinden birisi Denizli-Pamukkale travertenleridir. Pamukkale’deki traverten taraçları, bembeyaz ve basamak şeklinde bir görüntü gösterir. Her yıl binlerce turist bu eşsiz manzarayı görmek için Pamukkale’yi ziyaret eder.
