Teleskop, uzaydan gelen her türlü radyasyonu alıp görüntüleyen bir cihazdır. Teleskoplar, astronomi biliminin en önemli araçlarından biridir. Teleskoplar sayesinde uzaktaki gök cisimleri, galaksiler, yıldızlar, gezegenler, kuyruklu yıldızlar, asteroitler ve daha birçok ilginç olgu gözlemlenebilir.
Teleskopların temel işlevi, ışık toplamak ve büyütmektir. Işık toplama yeteneği, teleskobun objektif çapına bağlıdır. Objektif çapı ne kadar büyükse, teleskop o kadar çok ışık toplayabilir. Büyütme yeteneği ise, teleskobun oküler adı verilen merceğine bağlıdır. Okülerin odak uzaklığı ne kadar küçükse, teleskop o kadar çok büyütme yapabilir.
Teleskoplar, ışığı toplama ve odaklama şekillerine göre üç ana türe ayrılır: Mercekli (refraktör), aynalı (reflektör) ve katadioptrik teleskoplar.
Mercekli teleskoplar, önünde ışığı kıran bir mercek bulunan teleskoplardır. Bu mercek sayesinde uzaktaki cisimlerin görüntüleri teleskobun içinde oluşur. Mercekli teleskoplar, ilk olarak 1608 yılında Hollandalı gözlükçü Hans Lippershey tarafından icat edilmiştir. Daha sonra İtalyan fizikçi ve astronom Galileo Galilei tarafından geliştirilmiş ve gökyüzüne çevrilmiştir.
Aynalı teleskoplar, önünde ışığı yansıtan bir ayna bulunan teleskoplardır. Bu ayna sayesinde uzaktaki cisimlerin görüntüleri teleskobun içindeki başka bir aynaya yansıtılır. Aynalı teleskoplar, ilk olarak 1668 yılında İngiliz fizikçi ve matematikçi Isaac Newton tarafından icat edilmiştir.
Katadioptrik teleskoplar, hem mercek hem de ayna kullanan teleskoplardır. Bu teleskoplar, mercekli ve aynalı teleskopların avantajlarını birleştirmeye çalışır. Katadioptrik teleskoplar, 20. yüzyılın ortalarında geliştirilmiştir.
