Dönence, güneş ışınlarının yeryüzüne dik açıyla geldiği iki enlemi ifade eder. Bu enlemler Ekvator’un yaklaşık 23° 27’ kuzeyinde ve güneyinde bulunur. Kuzeydeki dönenceye Yengeç Dönencesi, güneydeki dönenceye Oğlak Dönencesi denir.
Dönenceler, yıl içinde mevsimlerin değişimini belirler. 21 Haziran’da Yengeç Dönencesinde güneş ışınları dik gelir ve Kuzey Yarım Küre’de yaz başlar. Güney Yarım Küre’de ise kış başlar ve Güney Kutup Dairesi’nde 24 saat gece olur. Bu tarihe Yaz Gündönümü denir.
21 Aralık’ta ise Oğlak Dönencesinde güneş ışınları dik gelir ve Güney Yarım Küre’de yaz başlar. Kuzey Yarım Küre’de ise kış başlar ve Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat gece olur. Bu tarihe Kış Gündönümü denir.
Dönenceler arasındaki bölgeye Tropikal Kuşak denir. Bu bölgede iklim sıcak ve nemli, bitki örtüsü ise tropikal ormanlardır. Dönencelerin matematik iklim kuşağı olan Tropikal Kuşağın kuzey ve güney sınırlarıdır.
Dönenceler, birçok kültürde de önemli bir rol oynar. Bazı toplumlar, dönencelerdeki güneş hareketlerine göre takvimlerini ayarlar, ritüeller yapar veya bayramlar kutlar. Örneğin, İskandinav ülkelerinde yaz gündönümünde ateş yakmak, dans etmek ve şarkı söylemek gibi gelenekler vardır.
