Türk İslam devletleri, Türkler’in İslamiyet’i kabul etmesi ve kurdukları devletlerde İslam hukukunu uygulamasıyla ortaya çıkan siyasi oluşumlardır. Türk İslam devletleri, İslam dünyasında kültür, siyasi, askeri ve bilimsel yönden ilerleme kaydetmişlerdir.
Türk İslam devletlerinin özellikleri şunlardır:
-
Türk İslam devletleri, genellikle Oğuz, Kıpçak, Karluk gibi Türk boylarından gelen hanedanlar tarafından kurulmuştur.
-
Türk İslam devletleri, halifeye bağlılık göstermiş, ancak kendi iç işlerinde bağımsız hareket etmişlerdir.
-
Türk İslam devletleri, Arap olmayan Müslümanlara karşı hoşgörülü davranmış, Türk kültür ve geleneklerini korumuşlardır.
-
Türk İslam devletleri, vezirlik, divan, beylerbeyi gibi idari kurumları geliştirmişlerdir.
-
Türk İslam devletleri, bilim, sanat, edebiyat ve mimari alanlarında eserler vermişlerdir. Örneğin Karahanlılar’da Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i, Gazneliler’de Fîrûzâbâdî’nin Kâmûsü’l-muhît’i, Selçuklular’da Mevlânâ’nın Mesnevî’si ve Konya Medreseleri, Osmanlılar’da Ali Kuşçu’nun astronomi çalışmaları ve Sinan’ın camileri sayılabilir.
