Eş’arilik, İsmâil el-Eş‘arî tarafından ortaya çıkan ehli sünnet mezheplerinden birisidir. Bu mezhep, 10. yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya çıktı. Eş’arilik, aklın da nakil kadar önemli olduğunu savunur ve İslam dininin itikatlarının sadece nakil yoluyla ele alınmasına karşı çıkar. İşte Eş’arilik mezhebinin bazı görüşleri ve özellikleri:
-
Akıl hiçbir şeyi vâcip kılamaz. Akıl, Allah’ı bulabilecek güçte bile olsa Allah’ı bilmek şer’ân vâciptir.
-
Cüz’î irade müstâkil değildir, onu da Allah yaratır.
-
İyi ve kötü şer’îdir, akıl ile idrak olunamaz. Ancak Allah’ın emir ve yasağı ile bir şeyin iyi ya da kötü olduğu bilinir.
-
Allah’ın fiilleri bir hikmete göre olmadığı gibi bir sebebe de bağlı değildir.
-
Allah’ın insanın gücünün dışında kalan bir şeyin yapılmasını emretmesi ve kullarını bununla mükellef tutması caizdir.
-
Kur’an’ın mahluk olup olmadığı problemi; Kelâm-ı nefsî durumundaki Kur’an mahluk olmayıp Allah’ın kelâmıdır.
Bu özellikler, Eş’arilik mezhebinin genel görüşlerini ve özelliklerini temsil eder.
