Sykes-Picot Antlaşması, İngiltere ve Fransa arasında 1916 yılında imzalanan ve Rusya’nın da onayladığı bir gizli antlaşmadır.
Bu antlaşmaya göre:
-
Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu’daki toprakları İngiliz ve Fransız nüfuz alanlarına bölünecekti.
-
İngiltere, Basra Körfezi’nden Musul’a kadar olan bölgeyi, Ürdün’ü, Filistin’i ve Arabistan Yarımadası’nı alacaktı.
-
Fransa, Suriye’yi, Lübnan’ı ve Güney Anadolu’yu (Adana, Mersin, Antep, Maraş ve Urfa) alacaktı.
-
İskenderun bölgesi serbest bir liman olacaktı.
-
Ermenistan ve Kürtistan gibi bağımsız devletler kurulabilecekti.
Bu antlaşma, Osmanlı Devleti’nin paylaşılmasını amaçlayan bir emperyalist plan olarak görülmektedir. Bu antlaşma, 1917’de Rusya’da Bolşevik Devrimi sonrasında Ruslar tarafından açıklanmıştır. Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı ve Lozan Antlaşması ile geçersiz kılınmıştır.
Sykes-Picot Antlaşması’nın sonuçları şunlardır:
-
Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu’daki toprakları İngiliz ve Fransız nüfuz alanlarına bölünmüştür.
-
İngiltere, Musul dahil Irak’ın tamamına, Ürdün’e, Filistin’e ve Arabistan Yarımadası’na yerleşmiştir.
-
Fransa, Suriye’yi, Lübnan’ı ve Güney Anadolu’yu (Adana, Mersin, Antep, Maraş ve Urfa) nüfuz alanı olarak almıştır.
-
İskenderun bölgesi serbest bir liman olmuştur.
-
Ermenistan ve Kürtistan gibi bağımsız devletler kurulabileceği öngörülmüştür.
-
Bu antlaşma, bölge halklarının iradesini yok sayan ve etnik, dini ve kültürel farklılıkları göz ardı eden bir emperyalist plan olarak görülmüştür.
-
Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı ve Lozan Antlaşması ile geçersiz kılınmıştır.
-
Bu antlaşma, bölgedeki sınırların ve sorunların kökeninde olduğu iddia edilmektedir.
