1921 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasasıdır. Bu anayasa, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından hazırlanmış ve kabul edilmiştir. Anayasa, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlemektedir. 1921 Anayasası’nın genel özellikleri şunlardır:
-
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir ilkesi benimsenmiştir. Bu ilke, anayasanın en önemli özelliği olarak kabul edilir.
-
Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir. Yasama, yürütme ve yargı güçleri TBMM’nin elindedir.
-
Meclis hükümeti sistemi ile hükümet TBMM tarafından seçilir ve meclisin denetimindedir. Hükümetin doğal başkanı aynı zamanda meclis başkanıdır.
-
Devletin resmi dini belirtilmemiştir. Din ve devlet işlerini yürütmek TBMM’nin görevidir. Bu anayasa laik bir anayasa değildir.
-
Padişah ve halifenin geleceği meclisin vereceği karara göre olacaktır. Bu amaçla, padişah ve hilafet yanlıları arasında ikilik çıkarmamak için anayasa esnek bırakılmıştır.
-
Anayasa, olağanüstü koşullarda hazırlandığı için kısa ve özet halinde hazırlanmıştır. 23 maddeden oluşur. Bu nedenle çerçeve anayasa olarak da adlandırılmaktadır.
-
Anayasa, Türkiye Cumhuriyeti’nin vatandaşlık hukukunu ve temel hak ve özgürlüklerini belirlememiştir. Bu konular daha sonra çıkarılacak kanunlarla düzenlenecektir.
1921 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan itibaren temel bir belge olmuştur. Anayasa, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal egemenliğini ve cumhuriyet yönetimini esas almıştır. Ayrıca, anayasa, TBMM’nin kuruluşunu yasal hale getirmiş ve meclisin üstünlüğünü vurgulamıştır.
