Koful organeli, sitoplazmada bulunan içi sıvı dolu boşluklardan oluşan bir organeldir. Koful organeli, vakuol de denilen ve bütün bitkiler ve bütün mantarlarda, bazı protistalar, bazı hayvanlar ve bazı bakterilerde bulunan bir yapıdır. Koful organeli, çeşitli materyaller ya da çözeltileri bünyesinde barındırır. Koful organeli, golgi cisimciği, endoplazmik retikulum, hücre zarı veya çekirdek zarı üzerinden üretilebilir. Koful organeli, koful zarına tonoplast, koful sıvısına ise tonoplazma denir.
Koful organelinin görevleri şunlardır:
-
Hücre içindeki osmotik basıncı ve pH’ı ayarlar.
-
İçerisinde bulunan su sayesinde turgor basıncı oluşumuna olanak sağlar. Bu sayede hücreye direnç verir ve bitkinin dik durmasını sağlar.
-
Sindirim kofulu olarak besinlerin alınması ve sindirilmesini sağlar.
-
Besin kofulu olarak besinlerin içeriye alınmasını sağlar.
-
Salgı kofulu olarak besinlerin salgılanmasını sağlar.
-
Boşaltım kofulu olarak dışarıya atılacak olan atık maddelerin atılmasını sağlar.
-
Kontraktil kofulu olarak içeriye alınan fazla suyun dışarı atılmasını sağlar.
-
Depo kofulu olarak suları ve besinleri depolar.
Koful organelinin yapısı şunlardır:
-
Koful organeli, tek katlı bir zar yapısına sahiptir.
-
Koful organeli, olgun bitkilerde merkezi koful olarak bilinen büyük bir yapı oluşturur. Bu yapı küçük kofulların bir araya gelmesi ile oluşur.
-
Koful organeli, hayvan hücrelerinde bitki hücrelerine göre daha küçük ancak daha çok sayıda bulunur.
-
Koful organeli, hayvan hücrelerinde endositoz ile oluşur.
