Kömür; bitkisel kökenli organik maddeler ve inorganik bileşenlerden oluşan tortul bir kayaçtır. Bataklıklarda bitki ve ağaç kalıntılarının üst üste yığışarak çökelmesi ve milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde kimyasal ve fiziksel etkilerle değişime uğraması sonucu oluşur. Kömür, karbon yönünden zengin, tabiatta bulunan bir cisimdir. Taşlaşmış bir karbon kütlesi olan kömür, bir mineral değildir. Çünkü bir oluşum sonucu meydana gelmemiştir. Kömür, katmanlı tortul çökellerin arasında bulunan katı, koyu renkli, karbon ve yanıcı gazlar bakımından zengin kayaçtır. Kömür çoğunlukla diğer elementlerin değişken miktarlarda bulunmasıyla oluşur. Asıl bileşeni karbondur; bunun yanında değişken miktarda hidrojen, kükürt, oksijen ve azot içerir.
Kömürler gerek oluşum çağları, gerek bileşimlerindeki karbon miktarı yönünden birbirlerinden ayrılırlar. Oluşumları en eski olan kömürlerin ısıtma değeri de o oranda yüksektir. Başlıca kömür çeşitleri şunlardır:
-
Antrasit: En eski ve karbon yönünden en zengin kömür çeşididir. Oluşumu 300 milyon yıl geriye dayanan antrasitteki karbon yüzdesi 90 - 95’i bulur.
-
Taş kömür (maden kömürü): Antrasit kadar eski olmamakla beraber 200 - 250 milyon yılık bir geçmişe sahiptir. Karbon yüzdesi 80 - 90’ı bulur.
-
Linyit: Daha oluşumunu tamamlamamış kömürlerdendir. 60 milyon yıl önce meydana gelmeye başlayan linyitte su ve bu arada birçok yabancı madde de bulunur. Karbon yüzdesi 65 - 70 kadardır.
-
Turba: Bu kömüre daha çok bataklık yerlerde rastlanır. İçindeki su miktarı yüksektir. Karbon yüzdesi ise 60’ı geçmez. Turba, henüz karbonlaşma oluşumu tamamlanmamış genç kömürlerdendir.
-
Grafit: Karbon denilen kimyasal unsurun tabiatta bulunan saf durumudur. Elmas da saf bir karbon olduğu halde aralarındaki fark grafitin kristalsiz bir yapıya sahip oluşudur. Grafit, ark lambası kömürlerinin yapımında ve yağlama maddelerinde kullanılır.
