Bakır madeni, metalik bir elementtir ve “Cu” sembolüyle gösterilir. Atom numarası 29 ve atom ağırlığı 63,546’dır. Kırmızımsı kahverengi, parlak ve yumuşak bir metaldir. Erime noktası 1083°C ve kaynama noktası 2567°C’dir. Tabiatta genellikle kalkopirit, kalkosit, malakit, azurit gibi mineraller halinde bulunur. Bakır, elektrik ve ısıyı çok iyi ileten, atmosferik koşullara dayanıklı ve alaşımlara uyumlu bir metaldir. Bu özellikleri nedeniyle pek çok alanda kullanılır. Bakırın kullanım alanları şunlardır:
-
Elektrik sanayisi: Bakır, elektrik kabloları, bobinler, transformatörler, jeneratörler, motorlar, aküler, devre kartları gibi elektrikli cihazların yapımında kullanılır. Bakırın elektriği gümüşten sonra en iyi ileten metal olması bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
-
İnşaat sanayisi: Bakır, borular, çatı kaplamaları, kapı kolları, musluklar gibi inşaat malzemelerinin yapımında kullanılır. Bakırın paslanmazlık, dayanıklılık ve estetik görünüm sağlaması bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
-
Makine sanayisi: Bakır, rulmanlar, yataklar, dişliler, somunlar, civatalar gibi makine parçalarının yapımında kullanılır. Bakırın sürtünmeye karşı dirençli ve alaşımlara uyumlu olması bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
-
Metalurji sanayisi: Bakır, bronz, pirinç, nikel gümüş gibi alaşımların yapımında kullanılır. Bakırın diğer metallerle kolayca karışması ve alaşımların özelliklerini iyileştirmesi bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
-
Kimya sanayisi: Bakır, gübreler, böcek ilaçları, boyalar, mürekkepler gibi kimyasal ürünlerin yapımında kullanılır. Bakırın bazı bileşiklerinin renklendirici ve koruyucu özellikleri bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
-
Kuyumculuk sanayisi: Bakır, altın ve gümüş gibi değerli metallerle karıştırılarak takı ve süs eşyalarının yapımında kullanılır. Bakırın renk verici ve sertleştirici özellikleri bu alanda tercih edilmesinin nedenidir.
Türkiye’de bakır madeni çıkaran iller şunlardır:
-
Artvin: Murgul bakır madeni Türkiye’nin en büyük bakır rezervine sahiptir. Burada yıllık yaklaşık 1 milyon ton bakır cevheri üretilmektedir.
-
Elazığ: Ergani bakır madeni Türkiye’nin en eski bakır işletmesidir. Burada yıllık yaklaşık 500 bin ton bakır cevheri üretilmektedir.
-
Kastamonu: Küre bakır madeni Türkiye’nin en zengin bakır cevherine sahiptir. Burada yıllık yaklaşık 400 bin ton bakır cevheri üretilmektedir.
-
Rize: Çayeli bakır madeni Türkiye’nin en derin yer altı madenidir. Burada yıllık yaklaşık 300 bin ton bakır cevheri üretilmektedir.
