Eski Türk devletlerinde önemli devlet görevlileri ve kurumları şunlardır:
-
Hükümdar: Devletin başında bulunan en yüksek otorite. Han, Kağan, Hakan, İdikut gibi unvanlar kullanırlardı. Devleti yönetme yetkisini Gök Tanrı’dan aldıklarına inanırlardı.
-
Hatun: Hükümdarın eşi. Elçi kabul törenlerine ve kurultay toplantılarına katılır, hükümdara danışmanlık yapardı.
-
Kurultay: Günümüzdeki bakanlar kurulu gibi çalışan danışma meclisi. Toygun adı verilen üyelerden oluşurdu. Devletin önemli meselelerini görüşür, töreleri değiştirir, hükümdarı seçer veya azlederdi.
-
Şad: Hükümdarın veliahtı veya yardımcısı. Doğu veya Batı Kağanlığı’nın başında bulunurdu.
-
Yabgu: Batı Kağanlığı’nın başında bulunan hükümdarın kardeşi. Doğu Kağanlığı’na bağlıydı.
-
Tigin: Hükümdarın oğlu. Şad olmadığı zaman veliahttı.
-
Apa: Hükümdarın kızı. Önemli devlet adamlarıyla evlendirilirdi.
-
Subaşı: Ordunun başında bulunan komutan. Hükümdara bağlıydı.
-
Bitikçi: Devletin yazışmalarını yapan görevli. Orhun yazısını kullanırlardı.
-
Kam: Din adamı. Şamanizm’in ritüellerini yerine getirir, halka yol gösterir, hastalıklara şifa arardı.
Ebi: Hükümet konağı
Ayuki: Üyeleri kağan tarafından atanan Hükümet
Aygucı: Hükümet başkanı (Başbakan - vezir)
Buyruk: Bakan
İçbuyruk: Saray işlerinden sorumlu bakan
Tamgacı: Dış siyaset işlerini yürüten görevliler
Tigin: Hükümdar çocukları (Tekin)
Şad: Kağanın çocuklarından taşrada yönetimle görevlendirilenlere verilen isim
Tarkan (General): Askeri yönetici (ordu komutanı)
Apa: Sarayın sivil yöneticisi
Tudun – Todun (vali): Vergi işlerinden sorumlu görevli olup aynı zamanda idari yöneticidir.
Subaşı: Ordu Komutanı
Bitigci: Katip, Memur, Bürokrat Sınıfı
Ağılıg: Hazine görevlisi
Yargucı: Yargıç, Tercüman, Elçi
