Hidroelektrik santraller, suyun potansiyel enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren tesislerdir. Hidroelektrik santrallerin ana parçaları şunlardır:
-
Su tutma yapısı: Su kaynağının biriktirildiği ve kontrol edildiği yapıdır. Baraj, regülatör, göl veya nehir olabilir.
-
Su alma yapısı: Su tutma yapısından suyun alındığı ve iletim kanalına veya cebri boruya yönlendirildiği yapıdır. Kapak, ızgara, filtre, vana gibi elemanlar içerir.
-
İletim kanalı: Su alma yapısından alınan suyun, cebri boruya veya doğrudan salyangoza iletilmesini sağlayan açık veya kapalı kanaldır.
-
Cebri (basınçlı) boru: İletim kanalından gelen suyu, yüksek basınç altında salyangoza ulaştıran borudur. Çelik, beton veya plastik malzemeden yapılabilir.
-
Salyangoz: Cebri borudan gelen suyu, türbine yönlendiren ve türbinin etrafını saran spiral şekilli yapıdır. Su basıncını ve hızını ayarlar.
-
Türbin: Salyangozdan gelen suyun kinetik enerjisini, dönen bir mil üzerindeki pervanelere aktaran ve bu sayede mekanik enerji üreten cihazdır. Türbin tipi, suyun debisi, basıncı ve düşüşüne göre seçilir.
-
Jeneratör: Türbin miline bağlı olan ve türbinin mekanik enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren cihazdır. Jeneratör tipi, türbin tipi ve gücüne göre seçilir.
-
Transformatör: Jeneratörden çıkan elektrik enerjisinin gerilimini yükselten veya düşüren cihazdır. Transformatör tipi, jeneratör tipi ve gücüne göre seçilir.
-
Şalt alanı (şalt sahası): Transformatörden çıkan elektrik enerjisinin iletim hatlarına bağlandığı ve kontrol edildiği alandır. Kesici, ayırıcı, ölçü aletleri, koruma röleleri gibi elemanlar içerir.
-
Diğer teçhizatlar: Hidroelektrik santralin çalışmasını destekleyen yardımcı sistemlerdir. Soğutma sistemi, yağlama sistemi, havalandırma sistemi, akü sistemi gibi.
