Kimya disiplinleri, kimya biliminin farklı yönlerini inceleyen ve uygulayan alt dallardır.
Kimya disiplinleri ve çalışma alanları şu şekildedir:
-
Biyokimya: Canlıların yapısında yer alan maddeleri ve canlının yaşamı boyunca sürüp giden kimyasal olayları inceler. Hücre biyolojisi, genetik, metabolizma, enzimoloji, immünoloji ve farmakoloji gibi alanlara katkıda bulunur. Tıp, eczacılık, biyoloji, ziraat ve veterinerlik gibi alanlarda biyokimya kullanılır.
-
Analitik kimya: Bir maddenin hangi bileşenlerden (element veya bileşik) oluştuğunu ve bu bileşenlerin her birinin miktarını ölçmek için yöntemler geliştirir ve uygular. Çevre, sağlık, gıda, ilaç, suç ve malzeme analizi gibi alanlarda analitik kimya kullanılır.
-
Organik kimya: Karbon içeren maddeleri ve bunların sentezini, reaksiyonlarını ve uygulamalarını inceler. Boya, tıp, tekstil ve tarım gibi sektörlerde organik kimya önemli bir rol oynar.
-
Anorganik kimya: Karbon içermeyen maddeleri ve bunların özelliklerini, reaksiyonlarını ve uygulamalarını inceler. Metal, seramik, cam, katalizör ve süper iletken gibi malzemelerin üretimi ve geliştirilmesi ile ilgilenir.
-
Fizikokimya: Maddelerin fiziksel özelliklerini ve kimyasal değişimlerini atomik ve moleküler düzeyde açıklamak için fiziksel yasaları kullanır. Termodinamik, kinetik, elektrokimya, spektroskopi ve yüzey kimyası gibi konuları kapsar.
-
Polimer kimyası: Polimer adı verilen uzun zincirli moleküllerin yapısını, özelliklerini, sentezini ve uygulamalarını inceler. Plastik, kauçuk, lif, yapıştırıcı ve boyar madde gibi malzemelerin üretimi ve geliştirilmesi ile ilgilenir.
-
Endüstriyel kimya: Kimyasal maddelerin büyük ölçekli üretimi, işlenmesi ve kalite kontrolü ile ilgilenir. Petrokimya, ilaç, boya, gıda, kozmetik, tekstil gibi sektörlerde endüstriyel kimya kullanılır.
Bu disiplinlerin dışında kimyanın diğer bilim dalları ile etkileşime girerek oluşturduğu alt disiplinler de vardır. Örneğin; çevre kimyası, gıda kimyası, foto-kimyası, astro-kimyası, atmosfer kimyası gibi alt disiplinler de bulunmaktadır. Kimyanın disiplinleri sayısı arttıkça kimyanın kapsamı da genişlemektedir.
