9 kez görüntülendi
Coğrafya kategorisinde 2 8 6

1 cevap

0 beğenilme 0 beğenilmeme
30 86 9

Kaynaç (veya gayzer), düzenli veya düzensiz aralıklarla, suları yukarı doğru fışkırarak patlama yapan bir sıcak su kaynağı. Kelime kökeni İzlandaca olup, buradaki bir kaynaç olan gjósa (türkçe, patlak verme) kelimesinden türemiştir.

Sıcak su kaynakları, volkanik ve fay hatlarının yoğun olduğu bölgelerde görülür. Bu nedenle kutuplara yakın bir bölge olmasına rağman İzlanda’da birçok gayzer ve sıcak su kaynağı bulunmaktadır. Sıcak su belirli bir yerde kaynama sıcaklığına kadar ısınınca bir süre sonra ortamda oluşan basınç sebebiyle bir patlama yapar yeryüzüne fışkırarak çıkar.

Oluşumu

Yağmur veya kar suları küçük çatlaklar boyunca yeryüzünden metrelerce aşağıya kadar sızar. Sızan su, yer altındaki mağaralarda birikir ve buralarda su 300°C’den fazla bir sıcaklığa ulaşsa da, o derinlikte kayaların ve daha üstte bulunan suların oluşturduğu çok yüksek basınçtan dolayı gaz halde bulunmaz. Bu aşırı sıcaklıktaki su, bulduğu açıklıklardan yukarıya doğru hareket etmeye başlar, üzerindeki basıncın da azalmaya başlamasıyla birlikte su daha düşük sıcaklıklarda kaynamaya başlar. Basınç azalması çok hızlı gerçekleşirse kaynamakta olan su yeryüzünde buhar olarak açığa çıkar ve bu durum gayzer püskürmesine neden olur. Eğer basınç birden değil de yavaşça azalırsa, veya suyun yeryüzüne ulaştığı sıcaklık yeterince genişse, su yeryüzünde ılıca veya kaynarca adı verilen sıcak su kaynaklarını oluşturur.

Kaynarcadan farklı olarak gayzerlerde sıcak suyun çıktığı yarığın özellikle yeryüzüne yakın olan kısımlarında daralmalar gözlenir. Bu dar kısmın üstünde kalan su bir kapak gibi alttaki sıcak suya basınç uygulamaya devam eder.Sıcak suyun basıncı çok arttığında gayzer püskürür ve üstünde kapak gibi duran suyu iter. Suyun yeryüzüne doğru ilerlediği yarık ne kadar darsa gayzer de o kadar yükseğe püskürür.

Hoş geldiniz, onlineodev.com sizlere sorularınızın diğer kullanıcılarımız tarafından cevaplanması için bir ortam sağlar.

15.3k soru

15.7k cevap

67 yorum

701 kullanıcı

...