Hilfü’l-Fudûl, 580’li yıllarda Arap kabileleri arasında süregelen başta Ficâr savaşları sonrasında ortaya çıkan anarşi ortamında, can ve mal güvenliğinin sağlanması, zayıf ve güçsüzlerin korunması, zulmün önlenmesi gibi amaçlarla, toplumda sözü geçen, saygın ve iyi niyetli kişilerin önderliğinde kurulan ve İslam Peygamberi Muhammed’in de bir ara toplantılarına katıldığı barış cemiyetidir. Bu cemiyet, Ficâr savaşlarının çıkmasına yol açan, bu savaşta faal rol oynayan ve bundan pişman olduğu anlaşılan Hz. Peygamber’in amcası Zübeyr b. Abdülmuttalib’in teklifiyle Mekke’nin en zengin ve nüfuzlu kabile reisi Abdullah b. Cüd‘ân et-Teymî’nin evinde yapılan bir toplantıda kurulmuştur.
Toplantıya katılan kabileler şunlardır: Benî Hâşim, Benî Muttalib, Benî Zühre, Benî Teym ve Benî Esed
Hilfu’l-Fudûl Antlaşması şöyle tanımlanabilir:
-
Bazı Kureyş kabilelerinin, Mekke’de haksızlığa uğrayan insanlara yardım etmek amacıyla yaptıkları Hz. Muhammed’in de katıldığı antlaşma
-
“Erdemlilerin Yemini” veya “İyilikler Sözleşmesi” olarak da bilinen bir barış cemiyeti
-
İslamiyet öncesi dönemde can ve mal güvenliğinin sağlanması, zayıf ve güçsüzlerin korunması, zulmün önlenmesi gibi amaçlarla kurulan bir adâlet cemiyeti
Hilfu’l-Fudûl Antlaşması’nın sebepleri şunlardır:
-
Arap kabileleri arasında süregelen Ficâr savaşları sonrasında ortaya çıkan anarşi ortamında huzur ve güvenliğin sağlanması
-
Mekke’de yerli veya yabancı kimsesiz birine zulüm yapıldığında zalimden hakkını geri almak için dayanışma gösterilmesi
-
Toplumda sözü geçen, saygın ve iyi niyetli kişilerin önderliğinde adalet duygusunun yerleşmesi
Hilfu’l-Fudûl Antlaşması’nın sonuçları şunlardır:
-
Mekke’de zulme ve haksızlığa uğrayan pek çok kimsenin imdâdına koşuldu, adâleti ikâme etmek için gayret sarf edildi
-
Hz. Muhammed’in peygamberliği öncesinde tasvîp edip katıldığı tek cemiyet oldu
-
Farklı dünya görüşlerine sahip olsalar da, temel ahlâkî ilkelerde anlaşan insanların zulmü engellemek için uzlaşmalarının bir toplumsal zorunluluk olduğunun ifadesi oldu