Yurdumuzun kıyı bölgelerinde yağışın iç kesimlere göre daha fazla olmasının nedenleri, coğrafi konum, denizellik, yükselti ve rüzgar gibi doğal faktörlerdir. Bu faktörler, kıyı bölgelerinde nem oranını, bulutlanmayı ve yağış oluşumunu artırırken, iç kesimlerde bunların azalmasına neden olur.
Coğrafi konum: Yurdumuz, kuzey yarım kürede 36-42 derece kuzey enlemleri ve 26-45 derece doğu boylamları arasında yer alır. Bu konum, yurdumuzu hem ılıman kuşakta hem de karalar ve denizler arasında bir geçiş bölgesinde bulunmasını sağlar. Bu nedenle yurdumuzda hem karasal hem de denizsel iklim özellikleri görülür. Kıyı bölgeleri, denizlerden gelen nemli ve ılıman hava kütlelerinin etkisindedir. Bu hava kütleleri, kıyılarda yağış bırakırken, iç kesimlere ulaştığında nemini kaybeder ve kuraklaşır.
Denizellik: Denizellik, bir yerin denize olan uzaklığı veya yakınlığıdır. Denize yakın olan yerlerde denizellik etkisi fazladır. Denize uzak olan yerlerde ise karasallık etkisi fazladır. Denizellik etkisi, kıyılarda sıcaklık farklarını azaltır, nem oranını arttırır ve yağış miktarını yükseltir. Karasallık etkisi ise iç kesimlerde sıcaklık farklarını arttırır, nem oranını azaltır ve yağış miktarını düşürür.
Yükselti: Yükselti, bir yerin deniz seviyesine göre yüksekliğidir. Yükselti arttıkça sıcaklık azalır ve hava soğur. Soğuyan hava kütleleri yoğunlaşır ve yağış bırakır. Yurdumuzda kıyılarda dağların denize paralel uzanması, kuzeyde ve güneyde dağların denize dik uzanması gibi durumlar vardır. Bu durumlar, kıyılarda yağışın artmasına veya azalmasına neden olur. Örneğin, Karadeniz Bölgesi’nde dağların denize paralel uzanması, Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin dağlar boyunca yükselerek bol miktarda yağış bırakmasına neden olur. Akdeniz Bölgesi’nde ise dağların denize dik uzanması, Akdeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girmesine engel olur ve kıyılarda daha az yağış görülür.
Rüzgar: Rüzgar, hava kütlelerinin hareketidir. Rüzgarlar, yeryüzünde sıcaklık ve basınç farklılıklarına bağlı olarak oluşur. Rüzgarlar, taşıdıkları nemli hava kütleleriyle birlikte yağışın dağılımını etkiler. Yurdumuzda rüzgarların yönüne göre yağış miktarı değişir. Örneğin, kuzeybatıdan esen Karayel rüzgarları, Karadeniz Bölgesi’nde yağışı arttırırken, güneybatıdan esen Lodos rüzgarları, Ege ve Akdeniz Bölgeleri’nde yağışı arttırır. Kuzeydoğudan esen Poyraz rüzgarları ise, Marmara ve İç Anadolu Bölgeleri’nde yağışı azaltır.
