Beyaz Gemi, Cengiz Aytmatov’un 1970 yılında yayımlanan romanıdır. Bu eser, San-Taş adlı ıssız bir vadide yaşayan ve dedesinden başka hiç kimsesi olmayan bir çocuğun hikayesini anlatır. İşte ana hatlarıyla Beyaz Gemi:
-
Karakterler:
-
Mümin: Çok iyi kalpli, çalışkan ve torununu çok seven bir dededir. İyi kalpliliği ve kimseyi kıramayışı yüzünden kızının kocası tarafından küçümsenip aşağılanan biridir.
-
Çocuk: Hayal dünyası geniş, doğayı ve hayvanları seven bir çocuktur. Ancak hiç arkadaşı olmadığı için çok yalnızdır.
-
Orozkul: Mümin’in kızıyla evlidir. Alkol alan ve eşine şiddet uygulayan, sinirli bir adamdır.
-
Bekey: Orozkul ile evlidir. Sürekli suçlanır, ancak sabretmeye çalışır.
-
Seydahmet: Orozkul ve dede ile çalışan biridir.
-
Gülcemal: Seydahmet’in eşidir.
-
Nine: Mümin’in eşidir. Sevgi göstermez.
-
Kulubeg: Genç, yakışıklı bir şofördür.
-
Konusu:
-
San-Taş adı verilen ıssız bir vadide yaşayan çocuğun hikayesini anlatır.
-
Çocuğun en büyük eğlencesi dedesinden Boynuzlu Maral Ana masalını dinlemektir.
-
Babasının kaptanı olduğunu düşündüğü beyaz gemiye balık olup ulaşabileceğine inanır.
-
Adaletsizlik, yalnızlık ve masumiyet temaları etrafında şekillenir.
Bu roman, saflıkla kötülük, mutsuzluk ve adaletsizlik kavramlarını sorgular ve okuyucuya hüzünlü bir hikaye sunar.
Özet:
Yedi yaşındaki bir çocuk, Isık-Göl kıyısında dedesi, ninesi, teyzesi ve eniştesi ile birlikte yaşamaktadır, çünkü anne ve babasını kaybetmiştir. Mümin Dede ile birlikte hayatın zorluklarına karşı koymaya çalışır. Mümin Dede’nin damadı Orozkul, bir partide siyasi kariyere sahip biridir. Karısı Berkey ise çocuğun teyzesidir.
Berkey, yıllardır çocuk sahibi olamayan bir kadındır. Orozkul, çocuğu olmadığı için duyduğu öfkeyi Berkey’in ailesinden, özellikle Mümin Dede ve nineden çıkarır. Gaddar ve kötü biri haline gelmiş, çocuğa ve aileye karşı da kötü davranmaktadır.
Çocuk, göl kenarına giderek her gün derin hayallere dalar. Bir dürbünle gölü izler ve hayalleri bazen gerçekle karıştırır. Göldeki beyaz bir gemide babasının çalıştığını ve bir gün geri döneceğini hayal eder. Bazen de yüzerek o gemiye gitmeyi düşler.
Mümin Dede, çocuğa her gün masallar anlatır ve onu hayata bağlar. Çocuk, bu masalların çoğuna inanır. Bu masallardan biri de Boynuzlu Maral Destanı’dır. Bir gün Mümin Dede, çocuğa ormana maralların geldiğini söyler. Çocuk buna inanamaz, ama hastadır ve dışarı çıkamaz.
Mümin Dede, tüfeğini alıp bir maralı vurur. Herkes eti paylaşır. Çocuk, maralın öldüğüne inanamaz ve hayalleri yıkılır. Bu durumu babasına anlatma gereği duyar. Babasının yanında olmayı ister. Bunun üzerine göle atlayarak kendini suya bırakır.
