Tarih öncesi devirlerin genel özellikleri şunlardır:
-
Tarih öncesi devirler, yazının olmadığı dönemlerdir. Yazının icadıyla birlikte tarih öncesi devirler sona erer.
-
Tarih öncesi devirlerle ilgili yazılı belge olmadığından, insan topluluklarının bıraktığı kalıntılar kullanılarak bilgi toplanır. Arkeoloji, antropoloji, paleontoloji gibi bilim dalları bu konuda yardımcı olur.
-
Tarih öncesi devirleri kesin sınırlarla birbirinden ayırmak mümkün değildir. Çünkü tarih öncesi devirler, dünyanın her yerinde aynı zamanda ve aynı sırada yaşanmamıştır. Bu farklılığın temel nedeni coğrafi çevre ve iklim şartlarıdır.
-
Tarih öncesi devirler, insanların kullandıkları araç ve gereçlere göre dönemlere ayrılmıştır. Örneğin, Taş Devri bölümlere ayrılırken insanların taşa yaptığı işlem göz önünde bulundurulmuştur (Kabataş, Yontma Taş ve Cilalı Taş gibi). Maden Devri bölümlere ayrılırken aletlerin yapıldığı madenler dikkate alınmıştır (Bakır, Tunç ve Demir gibi).
-
Tarih öncesi devirlerin başlama ve bitişleri bölgelere göre farklılık göstermiştir. Bütün devirler bütün toplumlarda aynı anda yaşanmamıştır. Örneğin, Orta Asya toplumları Maden Devri’ni yaşarken Avrupa’nın kuzeyinde yaşayan toplumlar Taş Devri’ni yaşıyorlardı.
-
Tarih öncesi devirler Mısır hariç normal seyrini izlememiştir. Bunun nedeni göçler sonucunda uygarlık alanında ileri toplumların diğer toplulukları etkilemesidir. Örneğin, Cilalı Taş Devri’ni yaşıyan bir toplumun Bakır ve Tunç Devri’ni yaşamadan Demir Devri’ne geçtiği de yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir.
-
İnsanlığın gelişim sürecinde kullandıkları malzemeler sırasıyla taş, toprak ve maden (bakır-tunç-demir) olmuştur.
-
Bir bölgede Yontma Taş Devri’nden sonra Cilalı Taş, Taş-Bakır ya da Maden Devri’ne geçiş olmuştur. Ancak bir üst devirden sonra alt devir yaşanmamıştır.
-
Bir kazı merkezinde, eğer tüm devirler yaşanmışsa, en alt tabakadan üste doğru sırasıyla; Yontma Taş, Cilalı Taş, Taş-Bakır, Bakır, Tunç ve Demir devirlerine ait buluntulara rastlanır.
-
Toplumların yaşadıkları devirlerin değişiminde; bölgeye gelen göçler, bölgenin yeraltı zenginlikleri, bölgedeki insanların ihtiyaçları, diğer toplumlarla ilişkiler etkili olmuştur.
-
Tarih öncesine ait merkezlerde yazı ve yazıya ait hiçbir gelişme bulunamaz (Alfabe, Takvim, Para, Kitabe vb).
-
Paleografya, Filoloji, Diplomatik, Nümizmatik, Epigrafya, Mühür Bilimi, Heraldik gibi konusu yazıyla ilgili bilimlerden bu devirlerin aydınlatılmasında yararlanılmaz.
-
İnsan toplulukları arasındaki etkileşim zayıftır.
-
Tarih öncesi dönemlere karanlık devirler de dense de bu devirlerle ilgili yeterli bilgi ve kaynak olmadığından böyle denmiştir.
-
İnsanların ihtiyaçları icatları ortaya çıkarmıştır. Önemli gelişmeler çok azdır.
