Türk devletlerindeki uygulamalar, demokrasinin çeşitli ilkeleri ile benzerlik göstermektedir. İşte bazı örnekler:
-
Çoğulculuk: Türk devletlerinde, hükümdarın yanında Kurultay denilen danışma meclisinin olması ve devlet işlerinde kurultay kararlarının dikkate alınarak verilmesi, demokrasinin çoğulculuk ilkesini yansıtır.
-
Eşitlik: Hükümdarın yanında kadınların da söz sahibi olabilmesi, demokrasinin eşitlik ilkesini temsil eder.
-
Kanun Önünde Eşitlik: Töre denilen kanunlara hükümdar dahil herkesin uymak zorunda olması, demokrasinin kanun önünde eşitlik ilkesini gösterir.
-
Sosyal Devlet: Osmanlı’da halkın sorunlarını dinlemek için ikindi divanı gibi divanların kurulması, demokrasinin sosyal devlet ilkesini yansıtır.
-
Katılım: Padişahların Divan-ı Hümayun toplantılarına başkanlık etmeyi, devlet adamları fikirlerini daha rahat söylesinler diye sadrazamlara bırakmaları, demokrasinin katılım ilkesini temsil eder.
Bu örnekler, Türk devletlerindeki uygulamaların demokrasinin çeşitli ilkeleri ile nasıl benzerlik gösterdiğini göstermektedir.
