Vakıflar, belirli bir amaca hizmet etmek üzere kurulan ve genellikle mal veya hakları vakfeden kişilerin veya kurumların yönetimi altında faaliyet gösteren kuruluşlardır. Vakıfların kuruluş amacı ve faaliyetlerini özetleyebilecek kavramlar aşağıdaki gibidir:
-
İnfak: Vakıflar, Allah yolunda ve O’nun rızası istikametinde yapılan hayırların bereketi, niyetlerin hâlisliği nisbetindedir.
-
Hizmet: Vakıflar, tarih boyunca İslâm toplumlarında sosyal yapıyı sağlamlaştırmada, devletin yetişemediği alanlarda sosyal dengeyi sağlamada ve yaraları sarmada etkin bir rol üstlenmiştir.
-
Yardım: Vakıflar, toplumda kimsesiz, fakir ve düşkünlere yardım elini uzatmayı teşvik eder.
-
Bağış: Vakıflar, servet sahiplerini israf ve sefahatten alıkoymasıdır.
-
Burs: Vakıflar, öğrencileri destekleme gibi kamu yararı olarak nitelendirilebilecek bütün alanlarda aktif bir rol üstlenmiştir.
-
Süreli Yayın, Sohbet, Ünsiyet, Mülhak, Mazbut: Bu kavramlar da vakıfların faaliyetlerini özetler.
Vakıfların asıl gayesi, Allâh’ın yüce rızâsına nâil olup âhiret selâmetine ermektir. Vakıflar, kişilerin vakfettiği eserler ya da devlete mal olan eserler olarak faaliyet göstermektedir.