Namık Kemal, Türk milliyetçiliğine esin kaynağı olmuş, Genç Osmanlı hareketine bağlı yazar, gazeteci, devlet adamı ve şairdir. Yurtseverlik, özgürlük, ulus kavramlarına bağlı bir Tanzimat aydınıdır. Bu kavramları Türk düşün hayatına ve edebiyatına sokan kişi kabul edilir.
Namık Kemal’in asıl adı Mehmed Kemal’dir. 21 Aralık 1840’ta Tekirdağ’da doğmuş, 2 Aralık 1888’de Sakız Adası’nda ölmüştür. Annesini küçük yaşta kaybetmiş, dedesi Abdülatif Paşa’nın yanında Rumeli ve Anadolu’nun çeşitli kentlerinde yaşamıştır. Arapça ve Farsça öğrenmiş, özel dersler almıştır. 18 yaşında İstanbul’a gelmiş, Babıali Tercüme Odası’nda kâtip olarak çalışmıştır.
Namık Kemal, 1865’te İttifak-ı Hamiyet adlı gizli derneğe katılmış, Tasvir-i Efkâr gazetesinde hükümeti eleştiren yazılar yazmıştır. Gazete kapatılınca Erzurum’a vali muavini olarak atanan Namık Kemal, Paris’e kaçmıştır. Burada Muhbir ve Hürriyet gazetelerinde yazmıştır. 1870’te İstanbul’a dönmüş, İbret gazetesini kiralayarak yazmaya devam etmiştir.
Namık Kemal’in en ünlü eseri Vatan Yahut Silistre adlı tiyatro oyunudur. Bu oyun 1873’te Gedikpaşa Tiyatrosu’nda sahnelendiğinde halkı coşturmuş, Namık Kemal tutuklanarak Magosa’ya sürgüne gönderilmiştir. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a dönmüş, Şura-yı Devlet üyesi olmuştur. Kanun-î Esasi’yi (Anayasa) hazırlayan kurulda görev almıştır. II. Abdülhamid’in Meclis-i Mebusan’ı kapatması üzerine tekrar tutuklanmış, Midilli Adası’na sürülmüştür. Sonraki yıllarda Midilli, Rodos ve Sakız adalarında mutasarrıf olarak görev yapmıştır. Sakız Adası’nda hayatını kaybetmiştir.
Namık Kemal’in diğer önemli eserleri arasında İntibah (roman), Cezmi (roman), Zavallı Çocuk (tiyatro), Akif Bey (tiyatro), Gülnihal (tiyatro), Celaleddin Harzemşah (tiyatro), Evrak-ı Perişan (şiir) sayılabilir. Namık Kemal ayrıca tarih, eleştiri, biyografi ve makale türlerinde de yazmıştır.
Namık Kemal’in edebi kişiliği romantizm akımından etkilenmiştir. Victor Hugo gibi Fransız yazarlara hayranlık duymuştur. Şiirlerinde hece ölçüsünü kullanmış, aruz vezniyle yazan şairleri eleştirmiştir. Türkçeyi sadeleştirmeye çalışmış, Arapça ve Farsça sözcüklerden kaçınmıştır. Eserlerinde vatan sevgisi, hürriyet aşkı, millet bilinci gibi temalar işlemiştir. Türk edebiyatının ilk edebi romanını ve batılı anlamda ilk tiyatro eserini yazmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü eserleri ve düşünceleriyle etkilemiştir.
NAMIK KEMAL’İN ESERLERİ
Roman
-
İntibah (1876 yılında yayımlanan İntibah, Türk Edebiyatı’nda ilk edebi roman olarak kabul edilir.)
-
Cezmi
Oyun
-
Celaleddin Harzemşah
-
Vatan Yahut Silistre
-
Akif Bey
-
Zavallı Çocuk
-
Kara Bela
-
Gülnihal
Eleştiri
-
Tahrib-i Harabat (Ziya Paşa’nın “Harabat” adlı eserini eleştirmek amacıyla bu eseri kaleme almıştır.)
-
Takip
-
Renan Müdafaanamesi
-
İrfan Paşa’ya Mektup
-
Bahar-ı Daniş
-
Mukaddeme-i Celal
Tarih Üzerine Eserleri
-
Devr-i İstila
-
Kanije
-
Silistre Muhasarası
-
Evrak-ı Perişan
-
Barika-i Zafer
-
Kanije Muhâsarası
