Tamburi Cemil Bey, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde yaşamış ünlü bir besteci ve saz sanatçısıdır. Tanbur, kemençe, yaylı tanbur, lavta ve viyolonsel gibi çeşitli sazları ustalıkla çalmış ve Türk müziğine büyük katkılar sağlamıştır. Taksim, peşrev ve saz semaisi gibi türlerde çok sayıda eser bestelemiş ve taş plaklara kaydetmiştir. Ayrıca yaylı tanburun mucidi olarak da bilinir.
Tamburi Cemil Bey, 1873 yılında İstanbul’da doğmuştur. Bazı kaynaklara göre doğum tarihi 1871’dir. Müziğe ilgisi küçük yaşlarda başlamış ve ilk öğretmenleri ağabeyi Ahmet Bey ile Kemani Aleksan olmuştur. Keman ve kanun çalmaya başlayan Cemil Bey, daha sonra tanbura yönelmiş ve bu sazda ustalaşmıştır. Tamburi Ali Efendi’nin de öğrencisi olan Cemil Bey, tanbur icrasında yeni bir tarz geliştirmiş ve zengin bir repertuvar oluşturmuştur.
Tamburi Cemil Bey, sadece tanburda değil, kemençe, lavta, viyolonsel ve yaylı tanbur gibi diğer sazlarda da çok başarılı olmuştur. Kemençede Vasilaki gibi ünlü sanatçıları geride bırakacak bir seviyeye ulaşmıştır. Lavtada da çok güzel taksimler yapmıştır. Viyolonselde ise Batı müziği ile Türk müziğini sentezlemiştir. Yaylı tanburu ise kendisi icat etmiştir.
Tamburi Cemil Bey, aynı zamanda çok iyi bir bestekârdır. Yaptığı eserlerle Türk müziği saz icrasına yepyeni ve modern bir tarz ve değişik bir yorum getirerek icracılığın mükemmelleşmesinde en büyük rolü oynamıştır. Özellikle, taş plaklara yapmış olduğu taksim kayıtları makam, üslup ve tavır açısından bir ders niteliği taşımaktadır. Peşrev ve saz semaisi gibi türlerde de çok sayıda eser bestelemiştir.
Tamburi Cemil Bey, çok hassas ve sinirli bir kişiliğe sahipti. Alkol bağımlılığı da vardı. Bazı eserlerini tamamlayamadan 29 Temmuz 1916’da İstanbul’da öldü. Mezarı Merkezefendi Mezarlığı’ndadır. Oğlu Mesut Cemil de tanburda ünlü bir sanatçı olmuştur.
TANBURİ CEMİL BEY’İN ESERLERİ
-
Şedd-i Araban Peşrevi
-
Ferahfeza Peşrevi
-
Muhayyer Peşrevi
-
Mahur Peşrevi
-
Hicazkar Peşrevi
-
Kürdili Hicazkar Peşrevi
-
Isfahan Peşrevi
-
Neva Peşrevi
-
Bestenigar Saz Semaisi
-
Suz-i Dilara Saz Semaisi
-
Ferahfeza Saz Semaisi
-
Hüseyni Oyun Havası (Çeçen Kızı)
-
Nihavend Sirto
-
Nikriz Sirto
