Tevfik Fikret, 24 Aralık 1867’de İstanbul’un Kadırga semtinde doğdu. Babası Hüseyin Efendi, annesi Hacı Hatice Refia Hanım’dır. 12 yaşında öksüz kaldı ve Mahmudiye Rüşdiyesi’nde okudu. 1888’de Galatasaray Lisesi’ni birincilikle bitirdi. Çeşitli görevlerde memurluk yaptı. Kuzeniyle evlendi ve Ticaret Mekteb-i Âlisi’nde hat ve Fransızca dersleri verdi. 1891’de Mirsad dergi sinin açtığı şiir yarışmasında birincilik kazandı ve edebiyat çevrelerinde adını duyurdu.
Tevfik Fikret, Servet-i Fünûn Dergisi’nin Yazıişleri Müdürlüğü’ne getirildi ve derginin yayın organı kimliği kazandı. Aynı yıl Robert Kolej’e Türkçe öğretmeni olarak atandı. Aydınlar üzerinde süren yoğun baskılar nedeniyle birkaç kez gözaltına alındı veya görevinden ayrıldı. 1906’da Robert Kolej’in yanında Aşiyan adını verdiği ev yaptırarak buraya yerleşti. Eşi Halûk ile birlikte yaşadığı bu evde şiir yazmaya devam etti.
Tevfik Fikret, 1908’de Meşrutiyet’in ateşli savunucularından biri oldu ve Tanin gazetesini kurdu ancak İttihat ve Terakki iktidarına karşı çıkarak gazetenin sona ermesine neden oldu. Mekteb-i Sultani Müdürlüğü’ne getirildi ancak burada da İttihat ve Terakki iktidarına karşı çıkarak görevinden ayrılma tehlikesine maruz kaldı. Ama öğrencileri ve Maarif Nazırı Naili Bey’in ısrarlarıyla göreve döndü ancak yeni Maarif Nazırı Emrullah Efendi ile anlaşamayınca tekrar görevden ayrılma kararı aldığında İttihat ve Terakki iktidarına da karşı çıkarak Aşiyan’a çekildi. Ağır bir şeker hastalığına yakalanmıştı ancak kolundan olduğu ameliyatın ardından yaşamını kaybetti. Eyüp’teki aile mezarlığına defnedildi.
Tevfik Fikret’in ilk şiiri, lise öğrencisi olduğu yıllarda, 1891’te Mirsad dergisinde yayınlandığı “Mirsad” adlı şiirdir. O tarihten ölümüne kadar hep şiirin ve edebiyatın içinde oldu. Şiirlerinde evler, aile, çevre, aşklar, bunalımlar, hastalıklar, yalnızlıklar ve ölüm onun kendine has anlatımı ile çok defa kısaca mısralar halinde yazdığı duygusal ifadelerle doludur.
TEVFİK FİKRET’İN ESERLERİ
-
Rubab-ı Şikeste
-
Haluk’un Defteri
-
Rubabın Cevabı
-
Tarih-i Kadim
-
Hasta Çocuk
-
Sis
-
Doksan Beş’e Doğru
-
Millet Şarkısı
-
Şermin
-
Haluk’un Çocukluğu
-
Bir İçim Su
-
Balıkçılar
-
Han-ı Yağma
