4. Ünite Sonu Değerlendirme Soruları
A) Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. İslam nezaketli davranışlara nasıl vesile olmaktadır? Anlatınız.
Cevap:
İslam, güzel ahlakın ve nezaketin kaynağıdır. İslam, insanları güzelliğe, iyi huya, doğruluğa, adaletliğe, merhamete, saygıya, sevgiye, hoşgörüye, sabra, tevazuya ve daha birçok erdemli davranışa çağırır. Bu yönüyle nezaketli davranışlara vesile olur. Devamı..
2. Hucurât suresi 11-12. ayetler ve Hümeze suresi 1-2. ayetlerde bizden istenen nezaket örnekliklerinin neler olduğunu söyleyiniz.
Hucurât suresi 11-12. ayetlerde ve Hümeze suresi 1-2. ayetlerde bizden istenen nezaket örneklikleri şunlardır:
-
Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmemeli, onları küçük görmemeli, aşağılamamalı veya kötü lakaplarla çağırmamalıdır. Çünkü alay edilenler, kendilerinden daha iyi olabilirler. Ayrıca iman ettikten sonra fâsıklıkla anılmak çok kötüdür. Bu tür davranışlardan tevbe etmeyenler zalimlerdir.
-
Zannın çoğundan sakınmalı, çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirimizin gizli hallerini ve kusurlarını araştırmamalı, gıybet yapmamalıyız. Ölmüş kardeşimizin etini yemekten hoşlanmayacağımız gibi, diri kardeşimizin gıybetini yapmaktan da tiksinmeliyiz. Allah’a saygı duymalı ve O’ndan korkmalıyız. Çünkü Allah, tevbeleri kabul eden ve merhametli olandır.
-
Mal ve çocukla övünmemeli, başkalarını küçümsememeli, yalan yere yemin etmemeli, insanları yüzüne karşı övmeyip arkasından çekiştirmemeliyiz. Çünkü bunlar, yakan ateşe atılan odunlar gibidir.
3. Hz. Âişe (r.a.) ve Enes b. Malik’in (r.a.) şahit olduğu Peygamberimizin (s.a.v.) nezaketini anlatınız.
Hz. Âişe (r.a.) ve Enes b. Malik (r.a.) Peygamberimizin (s.a.v.) nezaketine tanıklık eden iki önemli sahabedir. Onların anlattıklarına göre, Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle bir nezaket sahibiydi: Devamı..
4. Geleneğimizde yer alan üç nezaket örneği söyleyiniz.
Geleneğimizde yer alan üç nezaket örneği şunlardır:
-
Yüksek sesle konuşmamak, konuşurken doğal olmak.
-
İki kişi konuşurken araya girmemek.
-
Muhatap olduğumuz kimseye “o, bu, şu” gibi ifadelerle seslenmemek.
Bu nezaket kuralları, insan ilişkilerini ve iletişimi güçlendirmek, saygı ve sevgiyi artırmak için önemlidir. Geleneğimizde nezaket, İslam büyükleri, tarihî şahsiyetler, âlim ve edipler gibi kişilerin söz ve davranışlarıyla da örneklenmiştir.
B) Aşağıdaki soruları okuyunuz. Doğru seçeneği bulup işaretleyiniz.
1. Aşağıdakilerden hangisi nezaketi bozan bir davranıştır?
A) Herkesin anlayacağı kabul edilir bir ses tonuyla konuşmak
B) Gereksiz şeylerden kaçınarak az ve öz konuşmak
C) Yüksek sesle ve bağırarak konuşmak
D) Boş ve gereksiz konuşmamak
Cevap: C
2. Aşağıdakilerden hangisi nezakete uygun bir davranış değildir?
A) Konuşurken sesimizi yükseltmeli ve karşımızdaki insana sen diye hitap etmeliyiz.
B) Başkalarıyla konuşurken sözlerini kesmemeliyiz.
C) Konuşurken hiçbir zaman kaba ve kırıcı olmamalıyız.
D) Konuşurken kibar ifadelerle ve nazik bir şekilde konuşmalıyız.
Cevap: A
3. Aşağıdaki davranışlardan hangisi nezaketli davranışlardandır?
A) İkramdan kaçınmak B) Güler yüzlü olmak
C) Asık suratlı olmak D) Her zaman kızgın olmak
Cevap: B
4. Aşağıdaki davranışlardan hangisi nezaketli davranışlardan değildir?
A) Bağışlamak B) Güzel söz söylemek
C) Görgülü olmak D) Lakap takmak
Cevap: D
C) Aşağıdaki bilgilerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına ise (Y) koyunuz. Yanlış olan cümlelerin doğrusunu verilen satırlara yazınız.
1. (D) Nezaket, Müslüman’ın ahlaki olgunluğunu yansıtan önemli bir göstergedir.
2. (Y) İnsanın gerçek değeri ahlaklı ve nezaketli davranışlar ile değil, fiziksel özellikleri ve zenginliği ile ortaya çıkar.
3. (D) Hz. Peygamberimiz (s.a.v.) kaba ve katı kalpli değil, aksine şefkat ve merhametle dolu bir insandı.
4. (D) Yüce Allah’ın “el-Halîm” ismi “cezada, acele etmeyen, yumuşak davranan” anlamındadır.
5. (Y) Peygamberimiz (s.a.v.) sadece Müslümanlarla olan ilişkilerinde nazik davranmıştır.
Ç) Aşağıdaki ayetlerden çıkarılacak mesajları boş bırakılan noktalı yerlere yazınız.
1. “Allah’ın rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın, onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi. Artık sen onları affet. Onlar için Allah’tan bağışlama dile. İş konusunda onlarla müşavere et. Bir kere de karar verip azmettin mi, artık Allah’a tevekkül et (ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah, tevekkül edenleri sever.” Âi-i İmân suresi, 159. ayet.
Cevap: Her zaman yumuşak başlı olmalıyız.
2. “Firavun’a gidin. Çünkü o azmıştır. Ona yumuşak söz söyleyin. Belki öğüt alır, yahut korkar.”;
Cevap: Karşımızdaki Firavun bile olsa yumuşak sözlü olmalıyız.
