A) Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere doğru sözcüğü/sözcükleri yazınız.
1. Dünya yüzeyinde en geniş doğal bölgeler……..kıta……ve okyanuslardır.
2. Kuzey Amerika’nın batısı………dağlık……..bölgelere örnek verilebilir.
3. Türkiye iklim özelliklerine göre Karadeniz, karasal, geçiş ve………Akdeniz…… bölgelerine ayrılır.
4. Türkiye’de deprem bölgelerinin sınırları ile……sıcak su……..kaynaklarının dağılışı arasında benzerlik vardır.
5. Amazon Havzası…….Ekvatoral……..iklim bölgesi sınırları içerisinde yer alır.
B) Aşağıdaki açık uçlu soruların cevabını boş bırakılan alana yazınız.
6. Yandaki görselde, NATO’nun kurulduğu 1949 yılından 2009 yılına kadar olan sınır değişimi gösterilmiştir.
NATO’nun sınırlarındaki bu değişimi bölge sınırlarının zaman içinde değişimi açısından değerlendiriniz.
CEVAP: Beşeri etkiler ile oluşturulan bölgeler kısa sürede daha hızlı değişebilir. NATO da askeri amaçlar için oluşturulmuş bir pakttır. Bu nedenle çeşitli antlaşmalar sonucu sınırları değişebilir. Tarih içinde NATO’ya katılan ülke sayısı artmış, NATO bölgesi genişlemiştir. Ancak beşeri değil de doğal faktörler ile oluşmuş bölgeler daha zor değişir.
7. Ülkeler eğitim, sağlık, güvenlik, ulaştırma gibi alanlardaki hizmetlerin daha verimli bir şekilde sürdürülmesi, faaliyetlerin denetlenmesi amacıyla ülke çapında kendi amaçlarına göre işlevsel bölgeler oluşturmuşlardır.
Ülkelerin yürüttükleri hizmetlerin devamlılığını sürdürmek ve niteliğini artırmak amacıyla oluşturduğu işlevsel bölgeler, ülkelere ne tür katkılar sağlamaktadır?
CEVAP: Bu tür işlevsel bölgeler o bölgenin bir veya birkaç ihtiyacını en doğru biçimde karşılamayı amaçlar. Bunu yaparken ekonomik yapı ve alt yapıyı güçlendirmek, istihdam ve verimliliği arttırmak, şehirleşmedeki plansızlığı gidermek gibi katkılar da sağlar.
8. Ülkeler sahip oldukları doğal ve beşerî özellikleriyle çeşitli bölgelerin içerisinde yer almaktadır. Ülkelerin bulunduğu bu doğal ve beşerî bölgeler, bazen ülke sınırlarının tamamını kapsamayabilir. Örneğin ülkenin her yerinde nüfus yoğunluğu aynı oranda değilse o ülkede nüfus yoğunluğuna dair oluşturulmuş bölgeler farklılık gösterebilir.
Beşerî kriterlere göre oluşturulmuş hangi bölge sınırları Türkiye’nin sınırlarının tamamını içine alır?
CEVAP: İşlevsel yönetim bölgeleri, hizmet bölgeleri, plan bölgeleri ve istatistik bölgeleri tüm ülkeyi kapsamaktadır.
C) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.
9.
I. Çöl bölgeleri
II. Akdeniz iklim bölgesi
III. Sanayileşmiş bölgeler
Verilen bölgelerden hangilerinin sınırlarında zaman içinde değişim daha zordur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
CEVAP: C
10. Türkiye aşağıdaki örgütlerden hangisine üye değildir?
A) NATO
B) Avrupa Birliği
C) Birleşmiş Milletler
D) İslam İşbirliği Teşkilatı
E) Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
CEVAP: B
11. Türkiye’de nüfus yoğunluğunun seyrek olduğu alanları içine alan bir bölge oluşturulmak istenirse aşağıdaki yerlerden hangisinin bu bölge sınırları içerisinde olması beklenemez?
A) Taşeli Platosu
B) Hakkâri Yöresi
C) Tuz Gölü çevresi
D) Çatalca-Kocaeli Platosu
E) Menteşe Yöresi
CEVAP: D
12. Bir amaca göre oluşturulan bölgelerin kapladığı alanın büyüklüğü, o bölgenin oluşturulmasında kullanılan kriterin özelliğine göre değişir. Oluşturulan bölgenin alanı büyüdükçe sınırları içerisinde bulunan ülke sayısı da o kadar fazla olur.
Buna göre aşağıdaki bölgelerden hangisinin sınırları içerisinde bulunan ülke sayısı diğerlerine göre daha azdır?
A) Step iklim bölgesi
B) Dünya çöl bölgeleri
C) Ekvatoral iklim bölgesi
D) Savan bitki örtüsü bölgesi
E) Tundra iklim bölgesi
CEVAP: E
13.
I. ABD
II. Türkiye
III. İspanya
Yukarıda verilen ülkelerden hangileri maki bitki örtüsü bölgesi sınırları içerisinde yer alır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
CEVAP: E
14. Aşağıdakilerden hangisi beşerî bölgelerin oluşturulmasında kullanılan kritelerden birisi değildir?
A) İdari yapı
B) Dinî inanış
C) İklim özellikleri
D) Yerleşme tipleri
E) Ekonomik özellikler
CEVAP: D
15. Aşağıdakilerden hangisi işlevsel bölgeler arasında yer almaz?
A) Nüfus bölgeleri
B) Hizmet bölgeleri
C) Yönetim bölgeleri
D) İstatistik bölgeleri
E) Kalkınma projesi bölgeleri
CEVAP: A
16. Aşağıda verilen bölgelerden hangisinin sınırı ile ülke sınırları örtüşmemektedir?
A) NATO
B) Birleşmiş Milletler
C) Türk Kültür Bölgesi
D) İslam İşbirliği Teşkilatı
E) Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
CEVAP: C
