9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları - SDR Dikey Yayıncılık

Question

<span itemprop="name">9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları - SDR Dikey Yayıncılık</span>

Answer 1

KENDİMİZİ DEĞERLENDİRELİM - 3.4

Günlük yaşamda sürtünmenin olumlu ve olumsuz yönleri nelerdir? Örnek veriniz.

Sürtünme, iki yüzeyin birbirine temas etmesiyle oluşan bir kuvvettir. Sürtünmenin günlük yaşamda olumlu ve olumsuz yönleri vardır. 

Örnekler şunlardır:

• Sürtünmenin olumlu yönleri:

  • Sürtünme sayesinde yürüyebilir, koşabilir, fren yapabilir, yazı yazabilir, ateş yakabilir ve daha birçok iş yapabiliriz. Örneğin: Ayakkabılarımızın tabanı ile zemin arasındaki sürtünme sayesinde kaymadan yürüyebiliriz.
  • Sürtünme bazı makinelerin çalışmasını sağlar. Örneğin: Bisikletin zinciri ile dişlileri arasındaki sürtünme sayesinde bisiklet hareket eder.
  • Sürtünme bazı enerji dönüşümlerine imkan verir. Örneğin: Elektrikli süpürge motorunun içindeki sürtünme sayesinde elektrik enerjisi mekanik enerjiye dönüşür.

• Sürtünmenin olumsuz yönleri:

  • Sürtünme hareketi zorlaştırır ve enerji kaybına neden olur. Örneğin: Arabanın tekerlekleri ile yolu arasındaki sürtünme sayesinde araba fren yapabilir ama aynı zamanda arabanın yakıt tüketimini arttırır.
  • Sürtünme yüzeyleri aşındırır ve yıpratır. Örneğin: Makasın bıçakları arasındaki sürtünme sayesinde makas keser ama aynı zamanda bıçakların keskinliğini azaltır.
  • Sürtünme ısı üretir ve bazen yangına neden olabilir. Örneğin: Tahta çubukların birbirine sürtülmesiyle ateş yakılabilir ama aynı zamanda orman yangınları da çıkabilir.

2. Bir kamyonun tekerleğinin eskimesine neden olan faktörler nelerdir? Eskimeyi yavaşlatmak için neler yapılabilir?
Cevap: 

Bir kamyonun tekerleğinin eskimesine neden olan faktörler şunlardır:

• Sürtünme: Kamyonun tekerleği ile yolu arasında sürtünme kuvveti oluşur. Bu kuvvet hem kamyonun hareketini zorlaştırır hem de tekerleğin yüzeyini aşındırır. Sürtünme kuvveti, tekerleğin hızı, yüzeyin cinsi ve tekerleğin basınçlı havasıyla ilgilidir.
• Hava direnci: Kamyonun tekerleği ile havası arasında da sürtünme kuvveti oluşur. Bu kuvvet de kamyonun hareketini zorlaştırır ve tekerleğin yüzeyini aşındırır. Hava direnci kuvveti, tekerleğin hızı, şekli ve havanın yoğunluğuyla ilgilidir.
• Yük: Kamyonun taşıdığı yük arttıkça, tekerleğe uygulanan kuvvet de artar. Bu da tekerleğin deformasyona uğramasına ve daha çabuk eskimesine neden olur. Yükün etkisi, kamyonun aks sayısı ve tekerlek sayısıyla da ilgilidir.

Eskimeyi yavaşlatmak için şunlar yapılabilir:

• Sürtünmeyi azaltmak: Sürtünmeyi azaltmak için tekerleklerin basınçlı havası iyi ayarlanmalı, yüzeyleri düzgün tutulmalı ve uygun yağlama yapılmalıdır. Ayrıca kamyonun hızını ve fren sıklığını da azaltmak gerekir.
• Hava direncini azaltmak: Hava direncini azaltmak için tekerleklerin şekli aerodinamik olmalı, havanın yoğunluğu düşük olan yerlerde seyahat edilmeli ve rüzgarlı havalarda dikkatli olunmalıdır.
• Yükü azaltmak: Yükü azaltmak için kamyonun taşıma kapasitesine uygun yük alınmalı, gereksiz yüklerden kaçınılmalı ve aks sayısı ve tekerlek sayısı arttırılmalıdır.

Answer 2

Sürtünme, iki yüzeyin birbirine temas etmesiyle oluşan bir kuvvettir. Sürtünmenin günlük yaşamda olumlu ve olumsuz yönleri vardır. 

Örnekler şunlardır:

• Sürtünmenin olumlu yönleri:

  • Sürtünme sayesinde yürüyebilir, koşabilir, fren yapabilir, yazı yazabilir, ateş yakabilir ve daha birçok iş yapabiliriz. Örneğin: Ayakkabılarımızın tabanı ile zemin arasındaki sürtünme sayesinde kaymadan yürüyebiliriz.
  • Sürtünme bazı makinelerin çalışmasını sağlar. Örneğin: Bisikletin zinciri ile dişlileri arasındaki sürtünme sayesinde bisiklet hareket eder.
  • Sürtünme bazı enerji dönüşümlerine imkan verir. Örneğin: Elektrikli süpürge motorunun içindeki sürtünme sayesinde elektrik enerjisi mekanik enerjiye dönüşür.

• Sürtünmenin olumsuz yönleri:

  • Sürtünme hareketi zorlaştırır ve enerji kaybına neden olur. Örneğin: Arabanın tekerlekleri ile yolu arasındaki sürtünme sayesinde araba fren yapabilir ama aynı zamanda arabanın yakıt tüketimini arttırır.
  • Sürtünme yüzeyleri aşındırır ve yıpratır. Örneğin: Makasın bıçakları arasındaki sürtünme sayesinde makas keser ama aynı zamanda bıçakların keskinliğini azaltır.
  • Sürtünme ısı üretir ve bazen yangına neden olabilir. Örneğin: Tahta çubukların birbirine sürtülmesiyle ateş yakılabilir ama aynı zamanda orman yangınları da çıkabilir.

Answer 3

Bir kamyonun tekerleğinin eskimesine neden olan faktörler şunlardır:

• Sürtünme: Kamyonun tekerleği ile yolu arasında sürtünme kuvveti oluşur. Bu kuvvet hem kamyonun hareketini zorlaştırır hem de tekerleğin yüzeyini aşındırır. Sürtünme kuvveti, tekerleğin hızı, yüzeyin cinsi ve tekerleğin basınçlı havasıyla ilgilidir.
• Hava direnci: Kamyonun tekerleği ile havası arasında da sürtünme kuvveti oluşur. Bu kuvvet de kamyonun hareketini zorlaştırır ve tekerleğin yüzeyini aşındırır. Hava direnci kuvveti, tekerleğin hızı, şekli ve havanın yoğunluğuyla ilgilidir.
• Yük: Kamyonun taşıdığı yük arttıkça, tekerleğe uygulanan kuvvet de artar. Bu da tekerleğin deformasyona uğramasına ve daha çabuk eskimesine neden olur. Yükün etkisi, kamyonun aks sayısı ve tekerlek sayısıyla da ilgilidir.

Eskimeyi yavaşlatmak için şunlar yapılabilir:

• Sürtünmeyi azaltmak: Sürtünmeyi azaltmak için tekerleklerin basınçlı havası iyi ayarlanmalı, yüzeyleri düzgün tutulmalı ve uygun yağlama yapılmalıdır. Ayrıca kamyonun hızını ve fren sıklığını da azaltmak gerekir.
• Hava direncini azaltmak: Hava direncini azaltmak için tekerleklerin şekli aerodinamik olmalı, havanın yoğunluğu düşük olan yerlerde seyahat edilmeli ve rüzgarlı havalarda dikkatli olunmalıdır.
• Yükü azaltmak: Yükü azaltmak için kamyonun taşıma kapasitesine uygun yük alınmalı, gereksiz yüklerden kaçınılmalı ve aks sayısı ve tekerlek sayısı arttırılmalıdır.