Gıybet, bir kimsenin arkasından hoşuna gitmeyecek şekilde konuşmak, çekiştirmek, eleştirmek anlamına gelir. Bu söz, Mevlana’nın Mesnevi adlı eserinde geçer ve gıybet edenlerin hem kendilerine hem de başkalarına zarar verdiklerini anlatır.
Gıybet olarak değerlendirilebilecek davranışlar şunlardır:
-
Bir kişinin bedeni, nesebi, ahlâkı, işi, dini, dünyası, elbisesi, evi, bineği gibi özellikleri hakkında alaylı, küçültücü veya yargılayıcı bir şekilde konuşmak.
-
Bir kişinin ayıp ve kusurlarını araştırmak, ortaya çıkarmak veya yaymak.
-
Bir kişinin gıyabında hoşuna gitmeyecek şekilde kaş-göz işareti yapmak, imâ, işaret ve yazı gibi gıybet anlamı ifade eden her hareket yapmak.
-
Gıybet yapan kişiye katılmak, tasdik etmek veya susmak.
Gıybet, Kur’an ve Sünnet ile yasaklanmış bir günahtır. Gıybet eden kişi, hem gıybet ettiği kişinin hem de Allah’ın hakkını ihlal etmiş olur. Gıybetin affı için, gıybet edilen kişiden helallik almak gerekir. Gıybet, toplumda fitne, bozgunculuk, kin, nefret ve ayrılık gibi kötü sonuçlara yol açar. Bu yüzden, gıybetten uzak durmak, kardeşlik ve merhamet duygularını güçlendirmek, insanların iyiliklerini aramak ve söylemek, gıybet edilen kişiye yardım etmek ve gıybeti önlemek gibi davranışlar tercih edilmelidir.
