Tecessüs, kelime anlamıyla “bir olayın iç yüzünü kurcalamak, ayıp ve kusur bulmak” manalarını taşır. Bu terim, aslında nefis sebebiyle ortaya çıkan bir davranış olarak kabul edilir. Tecessüs, daha çok kötülükleri, kusurları araştırmada kullanılan bir tabirdir. Tahassus kelimesi ise daha çok hayırda kullanılır.
Osmanlı döneminde Divan şairleri tarafından sıklıkla kullanılan “Tecessüs”, bir konuyu derinlemesine araştırmak anlamına gelir. Arapçada bir kelimenin çoğulu, sonuna “-et” ya da “-at” eki getirilerek yapılır. Tecessüsat kelimesi de meraklar anlamında kullanılır.
TDK’ya göre tecessüs kelimesi kullanıldığı yere göre iki farklı anlama gelir:
-
Bir kişinin merakını gidermek maksadıyla bir konuyu ya da olayı araştırması, o konuyla ilgili tüm ayrıntıları öğrenmeye çalışması.
-
Bilme, öğrenme, anlama merakı.
Örnek cümleler:
-
Babam hep “Tecessüsün aşırısı insana yarardan çok zarar getirir” derdi.
-
Ondaki bu tecessüs ve öğrenme aşkı kimsede yok.
Tecessüs kelimesi, “tecessüs etmek” şeklinde fiil olarak da kullanılır.
