Barkan, rüzgarın etkisiyle kumulların hareket etmesi sonucunda oluşan bir yeryüzü şeklidir. Barkanlar, hilal şeklinde, uçları rüzgarın ters yönüne bakan kum tepeleridir. Barkanlar, çöl ve yarı çöl gibi kurak bölgelerde sık görülür. Barkanların oluşumu için şu koşullar gerekir:
-
Kumun bol olduğu bir alan
-
Rüzgarın tek yönlü ve güçlü olduğu bir iklim
-
Bitki örtüsünün az veya yok olduğu bir arazi
Barkanlar, rüzgarın kum tanelerini taşıyarak kumulları hareket ettirmesiyle meydana gelir. Rüzgar, kumulların ön yüzünü aşındırır ve arkasına yığılmasını sağlar. Böylece kumulların uçları rüzgarın ters yönüne doğru uzanır. Rüzgarın sürekli aynı yönde esmesi nedeniyle, barkanlar zamanla yer değiştirir. Barkanların boyutu, kumun miktarı ve rüzgarın gücüne bağlı olarak değişir.