Havza, etrafı dağ veya tepe ile çevrili, yağışlar neticesinde kendi kaynağında ve habitatında biriken suların damarlar neticesinde göllere veya denize iletimini sağlayan bölgelerdir. Havza çeşitleri ise şunlardır:
-
Jeomorfolojik Havza: Alüvyal ova birikim alanı olarak söylenebilmektedir. Alüvyon, akarsuların taşıdığı ve biriktirdiği kum, çakıl, kil gibi malzemelerdir. Jeomorfolojik havzalar, alüvyonların birikmesiyle oluşan düz ovalardır.
-
Jeolojik Havza: Eski çukurların üzerinde tortulanmış tabakaların, geniş bir yere doğru çukurluk oluşturacak şekilde uzanması ile oluşmaktadır. Jeolojik havzalar, petrol ve doğalgaz gibi yeraltı kaynaklarının bulunduğu alanlardır.
-
Hidrografik Havza: Herhangi bir akarsuyun kolları ile birlikte su damarlarının iletimi sayesinde suların biriktiği alana o akarsuyun havzası denir. Hidrografik havzalar, akarsuların beslendiği ve drenaj yaptığı alanlardır.
-
Aşağı Havza: Ana nehrin denize veya göle dökülen alt bölümüne denir. Aşağı havzalarda akarsu rejimi düzenlidir ve debisi yüksektir. Aşağı havzalarda alüvyal ovalar ve deltalar görülür.
-
Yukarı Havza: Ana nehrin kaynağından başlayarak orta bölümüne kadar olan kısmına denir. Yukarı havzalarda akarsu rejimi düzensizdir ve debisi düşüktür. Yukarı havzalarda vadi, şelale, kanyon gibi şekiller görülür.
-
Açık Havza: Sularını denize ya da okyanusa akıtan havzalara açık havza denir. Toplama noktasından denize doğru dökülen havzalardır. Açık havzalara örnek olarak; Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya Nehri, Batın, Çoruh ve Doğankent verilebilir.
-
Kapalı Havza: Sularını denize ya da okyanusa dökemeyen, bunun yerine kurak bölgelere ya da göllere bağlanan havzalara kapalı havza denir. Ülkemizde İç Anadolu Bölgesi kapalı havza bakımından en zengin bölgedir. Kapalı havzalara örnek olarak; Aras, Kura, Konya kapalı havzası, Burdur, Salda, Acıgöl, Yarışlı, Bucak, Kestel ve Muradiye verilebilir.
-
Mikro Havza: Küçük ölçekli havzalara mikro havza denir. Mikro havzalar genellikle yerel yönetimler tarafından su kaynaklarının yönetimi için kullanılır.
