Bu sorunun cevabı felsefenin bir dalı olan epistemoloji ile ilgilidir. Epistemoloji, bilginin ne olduğu, nasıl elde edildiği, kaynağı, sınırları ve doğruluğu gibi konuları inceler. Bilginin doğruluğunun mümkün olmadığını savunan görüşler, bilginin kaynağına, niteliğine veya değerine yönelik şüpheleri olan görüşlerdir. Bu görüşlerin bazıları şunlardır:
-
Septisizm: Bu görüşe göre, evrensel olarak kabul edilebilecek bir bilgi türü yoktur. Her bilgi, duyuların, akıl yürütmenin, dilin veya kültürün yanıltıcı etkileri altındadır. Bu nedenle, hiçbir bilgiye kesin olarak güvenmek mümkün değildir. Septisizmin en önemli temsilcileri Parmenides, Demokritos ve Zenon’dur.
-
Nihilizm: Bu görüşe göre, hiçbir şey bilgi değeri taşımaz. Bilgi, insanın kendini aldatmak için kullandığı bir araçtır. Gerçeklik, insanın kavrayabileceği veya anlamlandırabileceği bir şey değildir. Bu nedenle, doğru bilgi diye bir şey yoktur. Nihilizmin en önemli temsilcisi Nietzsche’dir.
-
Relativizm: Bu görüşe göre, doğru bilgi, mutlak veya nesnel bir kriter olmadan tanımlanamaz. Bilgi, bireyin, toplumun, kültürün veya çağın bakış açısına göre değişir. Bu nedenle, doğru bilgi, herkes için aynı olmayan, göreceli bir kavramdır. Relativizmin önemli savunucuları Protagoras, Montaigne ve Rorty’dir.
Bu görüşler, bilginin doğruluğunun mümkün olmadığını, farklı argümanlarla savunurlar. Bu argümanların bazıları şunlardır:
-
Duyuların yanıltıcılığı: Bu argümana göre, bilginin tek kaynağı olan duyular, dış dünyayı olduğu gibi yansıtmazlar. Duyular, algılanan nesnelerin şeklini, rengini, büyüklüğünü, uzaklığını vb. değiştirirler. Ayrıca, duyular, optik illüzyonlar, halüsinasyonlar, rüyalar gibi durumlarda da bizi yanıltabilirler. Bu nedenle, duyularla elde edilen bilgi, doğru değildir.
-
Akıl yürütmenin çelişkiliği: Bu argümana göre, bilginin diğer kaynağı olan akıl yürütme, mantıksal olarak tutarlı olmayabilir. Akıl yürütme, varsayımlara, kavramlara, tanımlara, kurallara, ilkellere vb. dayanır. Bu unsurlar, insan tarafından oluşturulmuş, değiştirilebilir veya yanlış olabilir. Ayrıca, akıl yürütme, paradokslar, sofizmalar, antinomiler gibi durumlarda da bizi çelişkiye düşürebilir. Bu nedenle, akıl yürütmeyle elde edilen bilgi, doğru değildir.
-
Dilin sınırlılığı: Bu argümana göre, bilgi, dil aracılığıyla ifade edilir, aktarılır ve anlaşılır. Dil, bilginin taşıyıcısı ve aracıdır. Ancak, dil, bilgiyi tam olarak yansıtmaz. Dil, soyut, belirsiz, çok anlamlı, değişken, tarihsel, kültürel vb. özelliklere sahiptir. Bu özellikler, dilin bilgiyi bozmasına, eksiltmesine veya değiştirmesine neden olur. Bu nedenle, dile dayanan bilgi, doğru değildir.
Bu argümanlar, bilginin doğruluğunun mümkün olmadığını, farklı yönlerden eleştirirler. Bu eleştiriler, bilginin kaynağına, niteliğine veya değerine yönelik şüpheleri artırır. Bu şüpheler, bilginin doğruluğunun mümkün olmadığını savunan görüşleri destekler.
