Akarsu rejimi, bir akarsuyun yıl içindeki debi değişimlerinin gösterdiği düzenli veya düzensiz özelliklerdir. Akarsu rejimi, akarsuyun beslenme kaynaklarına, iklim koşullarına, bitki örtüsüne, toprak yapısına ve insan etkisine bağlı olarak farklılık gösterir. Akarsu rejimi, akarsuyun taşıdığı su ve alüvyon miktarını, akarsuyun yaptığı aşındırma ve biriktirme işlemlerini, akarsuyun oluşturduğu yeryüzü şekillerini ve akarsuyun ekonomik değerini etkiler.
Akarsu rejimleri, genellikle akarsuyun en yüksek ve en düşük debi gösterdiği aylara göre sınıflandırılır.
Akarsu rejimleri, şu şekilde isimlendirilir:
-
Kar Rejimi: Kar erimesi ile beslenen akarsuların rejimidir. En yüksek debi ilkbahar aylarında, en düşük debi kış aylarında görülür. Örneğin Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya gibi akarsular kar rejimine sahiptir.
-
Yağmur Rejimi: Yağış ile beslenen akarsuların rejimidir. En yüksek debi yağışın bol olduğu aylarda, en düşük debi yağışın az olduğu aylarda görülür. Örneğin Seyhan, Ceyhan, Göksu gibi akarsular yağmur rejimine sahiptir.
-
Karma Rejim: Hem kar erimesi hem de yağış ile beslenen akarsuların rejimidir. En yüksek debi hem ilkbahar hem de sonbahar aylarında, en düşük debi hem kış hem de yaz aylarında görülür. Örneğin Fırat, Dicle, Aras gibi akarsular karma rejime sahiptir.
-
Buzul Rejimi: Buzul erimesi ile beslenen akarsuların rejimidir. En yüksek debi yaz aylarında, en düşük debi kış aylarında görülür. Türkiye’de buzul rejimine sahip akarsu yoktur. Örneğin Ren, Volga, Nil gibi akarsular buzul rejime sahiptir.
