Alize, ekvator bölgesinden kutuplara doğru esen, genellikle ılık ve kuru olan rüzgarlardır. Alize rüzgarları, yıl boyunca sabit bir yön ve hızda eserler. Alize rüzgarlarının oluşumu, dünyanın dönüşü ve ısınma farklılıkları ile ilgilidir.
Dünyanın dönüşü nedeniyle, ekvator bölgesindeki hava kütlesi doğuya doğru hareket ederken, kutup bölgelerindeki hava kütlesi batıya doğru hareket eder. Bu durum, Coriolis kuvveti adı verilen bir etkiye neden olur. Coriolis kuvveti, kuzey yarım kürede hava kütlesini sağa, güney yarım kürede ise sola çevirir.
Isınma farklılıkları nedeniyle, ekvator bölgesindeki hava kütlesi ısınarak yükselir ve kutuplara doğru hareket eder. Kutup bölgelerindeki hava kütlesi ise soğuyarak alçalır ve ekvatora doğru hareket eder. Bu durum, atmosferde basınç farklılıkları oluşturur.
Bu iki etki birleştiğinde, alize rüzgarları ortaya çıkar. Kuzey yarım kürede alize rüzgarları kuzeydoğudan güneybatıya doğru eserken, güney yarım kürede alize rüzgarları güneydoğudan kuzeybatıya doğru eser . Alize rüzgarları, okyanuslarda akıntıların oluşmasına ve iklimin şekillenmesine katkıda bulunur.
