Aşağıda verilen metinden yararlanarak soruları cevaplayınız.
Yeryüzünde yaşamın devamı, enerjinin varlığı ve dönüşümü ile mümkündür. Enerji, iş yapabilme yeteneğidir. Canlılarda meydana gelen bütün yaşamsal faaliyetlerin ayrılmaz bir parçası olan enerji; büyüme, gelişme, çoğalma, konuşma, düşünme vb. olaylarda kullanılır. Kemo- sentez yapan canlılar hariç kullanılan bu enerjinin temel kaynağı güneştir. Canlılar, var olan birçok enerji türünü bir formdan başka bir forma dönüştürebilir. Örneğin fotosentez yapan canlılar, ışık enerjisini besinlerin yapısındaki kimyasal bağ enerjisine dönüştürebilirler.
Hücrelerde geçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tamamı metabolizmadır. Basit moleküllerden karmaşık yapılı moleküllerin sentezlenmesine anabolizma (yapım), karmaşık moleküllerin basit moleküllere parçalanmasına katabolizma (yıkım) denir. Yapım tepkimeleri enerji gerektiren endergonik, yıkım tepkimeleri ise genellikle enerji açığa çıkaran ekzergonik tepkimelerdir.
1. Yukarıdaki görselde verilen boşlukları doldurunuz. Bu görseli açıklayan kısa bir metin yazınız.
Cevap: Yukarıdaki görselde ATP molekülünün hücrede metabolik faaliyetlerde kullanılmak üzere yıkımı ve solunum olayları ile yapımının gösterildiği ATP döngüsü verilmiştir. ADP’ye enerji ile birlikte inorganik fosfat (Pi ) eklenmesi sonucu ATP’nin üretilmesi fosforilasyondur. Fosforilasyon sırasında su açığa çıkar (dehidrasyon). ATP’nin H2O ile hidroliz edilerek yapısındaki enerjinin açığa çıkarılması ise defosforilasyondur. Canlılardaki fosforilasyon ve defosforilasyon olayları endegonik reaksiyonlar ve ekzergonik reaksiyonlar arasında bir köprü oluşturur.
