Materyalizm, var olan her şeyin maddeden ibaret olduğunu, maddeden bağımsız fizik ötesi bir alanın bulunmadığını, bilinç, duygu, düşünce gibi unsurların maddeden kaynaklandığını, olup biten her şeyin sadece maddî sebeplerle açıklanabileceğini, sonuç olarak tabiat üstü bir gücün mevcut olmadığını ileri süren bir düşünce sistemidir. Bu bakımdan materyalizm, İslam’la temelde çelişmektedir. Zira İslam, Allah’ın varlığına, birliğine, yaratıcılığına, kâinatın ve insanın yaratılış amacına, vahye, peygamberliğe, meleklere, ahirete, kader ve kaza gibi inanç esaslarına dayanır. İslam, maddenin yaratılmış, sonlu ve sınırlı olduğunu, maddî âlemin ötesinde metafizik bir gerçekliğin bulunduğunu, insanın hem maddî hem de manevî bir varlık olduğunu, bilginin kaynağının sadece akıl ve duyu değil aynı zamanda vahiy olduğunu, hayatın gereklerinin ilâhî vahiy tarafından belirlendiğini, insanın özgür irade sahibi olduğunu, ahlâkî değerlerin mutlak ve değişmez olduğunu, insanın ölümünden sonra dirileceğini ve hesaba çekileceğini öğretir. Dolayısıyla materyalizm, İslam’ın inanç, ibadet, ahlâk, hukuk ve hayat anlayışıyla tamamen zıt bir görüştür. Materyalizm, İslam’ın evrensel bir din olduğunu göz ardı edip onu birtakım tarihî, siyasî, ticarî ve coğrafî şartların gölgesinde ele almak, hatta kabile ve saltanat ilişkilerine indirgemek materyalistlerin genel tutumu haline gelmiştir. Materyalizm, aynı zamanda İslam’ın ilmî ve felsefî gelişimine de engel olmuştur. Materyalizm, tabiatı ve olayları metafizik sebeplere bağlayan açıklamalara karşı çıkarak, tabiatı ve olayları sadece maddî sebeplere indirgeyerek, tabiatta amaçlılığa (teleoloji) imkân tanımayarak, determinizmi esas alarak, ilmî araştırmaları sınırlamış, felsefî düşünceyi yozlaştırmış, ilâhî hikmeti reddetmiştir. Bu nedenle materyalizm, İslam’ın ilmî ve felsefî mirasını yok saymış, İslam dünyasında ilmî ve felsefî gerilemeye yol açmıştır. Kısacası materyalizm, İslam’ın inanç, ibadet, ahlâk, hukuk, hayat, ilim ve felsefe gibi yönleriyle çelişmektedir. Materyalizm, İslam’ın özüne, ruhuna, değerlerine ve hedeflerine aykırı bir düşünce sistemidir. Materyalizm, İslam’ın reddettiği bir görüştür.
