1. Aşağıda verilenlerden hangileri fotosentez, hangileri kemosentez örneğidir? Gerekçesiyle açıklayınız.
Cevap:
Fotosentez: Bitkilerde ve kükürt bakterilerinde görülür. Klorofil pigmenti bulunduran bu canlılar, CO2 kullanarak (özümleyerek) kendisi ve diğer canlılar için gerekli besinlerle birlikte O2 ya da S2 üretir.
Kemosentez: Nitrit ve nitrat bakterilerinde görülür. Kemosen- tezde inorganik maddelerin oksidasyonu sonucunda açığa çıkan enerji kullanılır. Açığa çıkan bu enerji ile CO2 özümlemesi yapılarak besin elde edilir.
2. Fotosentez yapan canlılar ile kemosentez yapan canlılar oksijen üretebilir. Bu oksijenin kullanımı ve dağılımı konusunda aralarında ne gibi farklılık olduğunu açıklayınız.
Cevap:
Fotosentez yapan canlılar ile kemosentez yapan canlılar oksijen üretebilir. Ancak bu oksijenin kullanımı ve dağılımı konusunda aralarında bazı farklılıklar vardır.
Fotosentez ve kemosentez arasındaki farklılıklar şunlardır:
-
Fotosentez yapan canlılar, oksijeni bir yan ürün olarak atmosfere verirler. Bu oksijen, diğer canlıların solunum yapması için gerekli olan havadaki oksijenin büyük bir kısmını oluşturur. Kemosentez yapan canlılar ise oksijeni hem tüketir hem de üretirler. Bu oksijen, genellikle kemosentez yapan canlıların yaşadığı ortamda kalır ve diğer canlılara ulaşmaz.
-
Fotosentez yapan canlılar, oksijeni sadece ışığa bağımlı evrede üretirler. Işıktan bağımsız evrede ise oksijen kullanmazlar. Kemosentez yapan canlılar ise tek evreli bir süreçtir ve oksijeni hem kullanır hem de üretirler.
-
Fotosentez yapan canlılar, oksijeni suyun fotolizi ile üretirler. Su molekülleri ışık enerjisi ile parçalanarak hidrojen ve oksijen iyonlarına ayrılır. Kemosentez yapan canlılar ise oksijeni inorganik bileşiklerin oksidasyonu ile üretirler. Örneğin, hidrojen sülfürü oksitleyen bakteriler, sülfür ve su üretirler.
