a) “Kısa mesafe koşucusu bir atletin bacak kaslarının dayanıklılığı, uzun mesafe koşucusu bir atlete göre daha fazladır.” görüşünü desteklemiyorum. Çünkü kısa mesafe koşucuları, patlayıcı güç gerektiren, yüksek şiddetli ve kısa süreli aktiviteler yaparlar. Bu aktiviteler sırasında, kaslar anaerobik olarak çalışır, yani oksijensiz enerji üretirler. Bu da kaslarda laktik asit birikimine ve yorgunluğa neden olur. Kısa mesafe koşucularının kasları, daha çok hızlı kasılabilen tip 2 kas liflerinden oluşur. Bu kas lifleri, kuvvetli ve hızlı kasılmalar sağlar, ancak dayanıklılık açısından zayıftır.
Uzun mesafe koşucuları ise, düşük veya orta şiddetli ve uzun süreli aktiviteler yaparlar. Bu aktiviteler sırasında, kaslar aerobik olarak çalışır, yani oksijenli enerji üretirler. Bu da kaslarda laktik asit birikimini ve yorgunluğu azaltır. Uzun mesafe koşucularının kasları, daha çok yavaş kasılabilen tip 1 kas liflerinden oluşur. Bu kas lifleri, kuvvet ve hız açısından zayıf olsa da, dayanıklılık açısından güçlüdür.
Bu nedenlerle, uzun mesafe koşucusu bir atletin bacak kaslarının dayanıklılığı, kısa mesafe koşucusu bir atlete göre daha fazladır.
b) Kas dayanıklılığını artıran egzersizlerin vücut hücrelerine uzun süreli oksijen takviyesini sağlayabildiğine yönelik bir önerim şudur: Kas dayanıklılığını artıran egzersizler, kardiyovasküler sistemin verimliliğini de artırır. Bu da akciğerlerin daha çok oksijen almasını, kalbin daha çok kan pompalamasını ve dolaşım sisteminin daha çok kan taşımasını sağlar. Böylece vücut hücreleri uzun süreli oksijen takviyesi alabilir. Ayrıca bu egzersizler, kas hücrelerinin mitokondri sayısını ve kapasitesini de artırır. Mitokondri, hücrenin enerji santrali olarak bilinen organelidir. Mitokondri sayısı ve kapasitesi arttıkça, hücre daha çok oksijeni kullanarak daha çok enerji üretebilir. Böylece kas dayanıklılığı da artar.
Aşağıdaki Şekil l’de çeşitli aktivitelerde kullanılan kreatin fosfat yüzdesi, Şekil 2’de ise aktivite süresine bağlı olarak üç enerji sisteminin göreceli enerji katkısı gösterilmiştir.
3. a) Uzun atlama yapan bir atlet 30-50 metrelik bir mesafeyi yüksek hızda koşar ve en uzak mesafeye atlamaya çalışır. Bu atlet 30 saniye içerisinde kasları için gereken enerjiyi hangi enerji sistemiyle karşılar? Verilen grafiklerden faydalanarak açıklayınız.
Cevap: Uzun atlama yapan bir atlet, kasları için gerekli enerjiyi kaslarında bulunan kreatin fosfatın %60’ını kullanarak yaklaşık 2 saniyede baskın enerji sistemi olan ATP-KP sistemiyle elde etmiştir. ATP- KP sisteminde mevcut olan enerji sınırlıdır. 10 saniyede çoğunlukla anaerobik glikoliz sistemiyle ve daha sonra oksijenli solunum sistemiyle kasları için gereken ATP enerjisini sağlamıştır.
